آسیب شناسی فرایند تدوین سیاست‌های کلان ابلاغی رهبری و آثار آن در اجرا

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، گرایش سیاستگذاری عمومی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران.

doi
چکیده

سیاست های کلان، که توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام تدوین و ابلاغ می شود، از مهم ترین اسناد بالادستی سیاست‌گذاری عمومی در کشور محسوب می‌شود. آسیب‌شناسی‌های صورت گرفته پیرامون شکست سیاست‌های کلان عمدتاً بر مرحله اجرای سیاست تمرکز داشته‌اند. پژوهش حاضر، تلاش کرده است به آسیب‌شناسی مرحلۀ تدوین سیاست‌های کلان بپردازد. برای این منظور با تکیه بر ادبیات نظری حوزه سیاست‎‌گذاری و مصاحبه با متخصصان این حوزه، تلاش شده است آسیب‌های مرحلۀ تدوین سیاست‌گذاری که منجر به شکست سیاست در اجرا شده‌اند، شناسایی شوند. همچنین بر اساس آسیب‌شناسی صورت گرفته، چارچوبی پیشنهادی برای اصلاح سیاست‌گذاری در مرحلۀ تدوین ارائه شده است. این پژوهش با تکیه بر روش‌شناسی کیفی و روش تحلیل مضمون، و از طریق مصاحبه با تدوین‌کنندگان و مجریان سیاست‌ها انجام شده است، نشان می‌دهد که اجرای تغییرات اساسی در مرحله تدوین سیاست برای پیش‌گیری از شکست سیاست‌ در مرحله اجرا ضروری است. مهم‌ترین آسیب‌های شناسایی شده در این پژوهش عبارت‌اند از ابهام در شأن حقوقی و ماهوی سیاست‌ها، ناکافی بودن راهبرد، تکثر نامطلوب سیاست‌ها، عدم تعیین متولی نظارت و نبود ضمات اجرای کافی.