واکاوی الزاماتِ اجرایی سیاستهای کلی علم و فنّاوری ابلاغ شده توسط رهبر معظّم انقلاب
نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
چکیده
پیشرفت علم و فنّاوری در جمهوری اسلامی ایران، به ویژه در دو دهۀ اخیر، که به اذعان نمایهها و سازمانهای بینالمللی، جهشی چشمگیر داشته ، بدون شک مرهون رویکرد حمایتگرایانۀ رهبر معظّم انقلاب از این حوزه بوده است. لیکن چالشهایی به ویژه در اجرای سیاستهای کلی وجود دارد که حل آنها میتواند بر شتاب و سرعت پیشرفت علم و فنّاوری در کشور منجر شود. هدف این پژوهش تبیینِ الزامات اجرایی سیاستهای کلی علم و فنّاوری ابلاغ شده توسط رهبر معظّم انقلاب است. بدین منظور برای تبیین الزامات اجرایی از چارچوب خسروی و طاهری (1402) استفاده شده است. بر این اساس ماتریسِ «سیاستهای کلی علم و فنّاوری- الزامات اجرایی»، به عنوان چارچوب نظریِ این پژوهش تشکیل شد. سپس نمونهای از خبرگان موضوع به روش هدفمند انتخاب و به کمکِ آزمون تی تک نمونهای و آزمون فریدمن، با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس، الزامات اجرایی سیاستهای کلی علم و فنّاوری احصا شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد بیشترین چالش اجرایی در بین سیاستهای کلی علم و فنّاوری، در سیاستِ «بهینهسازی عملکرد و نظام آموزشی و تحقیقاتی کشور به منظور دستیابی به اهداف سند چشمانداز و شکوفایی علمی» وجود دارد. همچنین شناسایی و تدوین الزامات اجرایی برای «اجرا پذیر کردن سیاستهای کلی علم و فنّاوری»، با تأکید بر فراهم کردن بستر و زمینۀ پیادهسازی سیاستها، از منظر صاحبنظران در اولویت نخستِ الزامات اجرایی قرار دارد. این پژوهش میتواند چراغ راهی فراروی سیاستگذاران و مجریان سیاستهای علم و فنّاوری، به منظور افزایش اثربخشی و کارایی سیاستها مهیا کند.
