فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب مهم‌ترین نهاده کشاورزی است. بر اساس داده‌های سازمان خوار و بار جهانی 89 درصد از کل تولیدات کشاورزی از اراضی فاریاب بوده و هم‌اکنون مهم‌ترین دلیل محدودیت افزایش سطح زیرکشت و بهبود وضعیت کشاورزی در کشور، آب است. لذا، کمبود منابع در دسترس و شکاف میان عرضه و تقاضای آب، دلیل اصلی توجه به ضرورت مدیریت منابع آب می باشد. از این­رو، این پژوهش در پی شناسایی راهبردهای مطلوب مدیریت منابع آب از دیدگاه کشاورزان خرده مالک می‌باشد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و از دو ابزار مدیریت استراتژیک SWOT-QSPM استفاده شد. واحد تحلیل 96 کشاورز خرده‌مالک در 10 روستای دهستان درزآب شهرستان مشهد در سال 1397 بوده که به روش نمونه­گیری گلوله برفی در تکمیل پرسش‌نامه مشارکت داشته­اند. بر اساس مطالعات اکتشافی، 7 نقطه قوت و فرصت به عنوان مزیت و 26 نقطه ضعف و تهدید به عنوان محدودیت پیش روی مدیریت منابع آب کشاورزان خرده مالک شناسایی شد. با توجه به امتیازهای بدست آمده از ماتریس عوامل داخلی(92/1=IFE) و عوامل خارجی(66/1=EFE)، بمنظور بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی، راهبردهای تدافعی بهینه شناخته شد. هم‌چنین، در مدل QSPM در بین 7 استراتژی تدافعی ارائه شده، مهم‌ترین استراتژی «تدوین سیاست­های صحیح در راستای افزایش بهره­وری آب»، با امتیاز 43/3 پیشنهاد شد.