نسبت‌سنجی قاعده فقهی «لا‌ضرر» با نظریه مقاومت اسلامی

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی گروه فقه سیاسی دانشگاه شهید بهشتی ره

2 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

مسئله مقاومت اسلامی نه‌ تنها به‌ مثابه یک حکم شرعی بلکه در قامت یک نظریه علمی در دانش فقه سیاسی با برخی چالش‌ های فقهی روبرو است. از جمله این چالش‌ها ارتباط این نظریه با قاعده فقهی لا ضرر است. یک رهیافت نادرست حکایت از تعارض این قاعده با نظریه مقاومت اسلامی به دلیل آسیب‌ها و ضررهای ناشی از ایستادگی در برابر دشمن دارد؛ امّا تأمّل در ابعاد قاعده لا ضرر و نظریه مقاومت اسلامی و نسبت‌ سنجی میان آن دو این تعارض را نفی می‌ نماید. همچنین کلیه احکامی همچون جهاد و مقاومت در برابر دشمنان که ذاتاً مبتنی بر نوعی تغریر و ضرر هستند، به‌ صورت تخصصی و موضوعی از ذیل ادله قاعده لا ضرر خارج هستند؛ چرا که اساساً استناد به این قاعده در محل نزاع موجب تعطیلی اصل حکم حیات‌بخش و پُر ثمر جهاد فی سبیل‌ الله و مقاومت در برابر طواغیت و مستکبرین خواهد شد.