ارزیابی بهره‏وری و تحلیل حساسیت عوامل مؤثر بر کارایی صنایع کوچک

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیأت علمی گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا.

doi
چکیده

ایجاد و حمایت از صنایع کوچک و متوسط در برنامه‏های توسعه اقتصادی و همچنین تأکید بر روی بهبود کارایی و بهره‏وری آنها در سیاست های اتخاذ شده، نشان از جایگاه مهم این گونه از صنایع در اقتصاد کشورهای پیشرفته و توسعه یافته دارد. در حالت کلی مهمترین نقش و اهمیت این گونه از صنایع در توسعه صنعتی و اقتصادی را می توان در اشتغال زایی مؤثر، مدیریت مناسب زنجیره تأمین تولید، ایجاد ارزش افزوده و کاهش وابستگی به واردات بی رویه دانست. در این راستا، از آنجایی که بهبود کارآیی و بهره‏وری صنایع کوچک می‏تواند زمینه‏ساز برخورداری از ویژگی­های برشمرده و همچنین توزیع مناسب‏تر درآمد در جامعه باشد، هدف از انجام این تحقیق، بررسی و سنجش انواع کارآیی‏های فنی، مدیریتی و مقیاس در زیر بخش­های مهم صنایع کوچک و ارائه توصیه‏های سیاستی به صاحبان صنایع ناکارآمد است. برای این منظور، از روش تحلیل مؤلفه‏های اصلی (PCA) و تحلیل عاملی برای تعیین متغیرهای مدل و همچنین از مدل تحلیل پوششی داده‏ها (تلفیقی) برای سنجش و تحلیل حساسیت عوامل مؤثر بر کارآیی و بهره‏وری صنایع کوچک طی دوره 1386-1381 استفاده شده و نتایج تحقیق، نشان می‏دهد که از 22 زیر بخش صنایع کوچک مورد بررسی، فقط تعداد 8 صنعت طی دوره به صورت کارا عمل نموده‏اند. همچنین اندازه‏گیری بهره‏وری توسط شاخص مالم کوئیست طی دوره مورد بررسی، نشان داد که بهره‏وری این صنایع از رشد مثبتی برخوردار بوده است.