«حق بر داشتن مترجم» در دادرسی‌ها‌ و تضمینات فقه‌پایۀ آن

نویسندگان

1 گروه حقوق بشر و محیط زیست، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدة الاهیات، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله حائری میبد، یزد، ایران

doi
10.22059/jorr.2024.380982.1009499
چکیده

حضور مترجم در رسیدگی‏های قضایی هنگام نیاز طرف‏های دعوا امری بایسته است. به این مهم در قالب حق برخورداری از مترجم در اسناد بین‏المللی و قوانین داخلی و فقه امامیه توجه شده است. اما صرف توجه به این حق بدون در نظر گرفتن تضمینات آن، از جمله ضمان کیفری مستقل برای مترجم، حقوق طرفین دعوا و هدف حکمرانی قضایی شایسته را تأمین نمی‏کند. بر اساس فرضیة این نوشتار، به نظر می‏رسد فقه امامیه مجموع ابعاد فوق (اعم از شناسایی حق بر داشتن مترجم و ضمان مدنی و کیفری ناشی از ترجمة نادرست به منظور حمایت از حق اصحاب دعوای دارای معلولیت یا دارای زبان بیگانه) را مد نظر قرار داده است. این جُستار به روش توصیفی‌ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‏‏ای نگاشته شده و به واکاوی حق داشتن مترجم و تضمین آن از رهگذر بررسی ادلة مسئولیت مترجم و در نظر داشتن مسئولیت مطلوب کیفری در فقه امامیه پرداخته است. با توجه به سکوت قوانین کیفری ایران، این نوشته، ضمن تحلیل فقهی ترجمه و بیان شقوق مسئولیت کیفری در فقه امامیه، لزوم پیش‏‏بینی آن در حقوق داخلی را پیشنهاد داده است.