مقایسه مهمترین عوامل موثر در تولید رواناب جهت های اصلی دامنه سازندهای گچساران و آغاجاری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، ایران.

2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران.

3 استاد، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، ایران.

4 استاد، گروه احیاء مناطق خشک و نیمه خشک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

doi
10.30495/wej.2022.26282.2272
چکیده

چکیدهمقدمه: بررسی تغییرات مکانی رواناب و عوامل موثر بر آن به منظور ارائه راه کارهایی برای کاهش آن بسیار مهم می­باشد. در سال های اخیر مطالعات تئوری و میدانی زیادی تولید مکانی رواناب را ناهمگن ارزیابی کردند.روش: در این تحقیق به منظور بررسی عوامل موثر در تولید رواناب جهت های اصلی دامنه (شمالی، جنوبی، شرقی و غربی) سازند­های گچساران و آغاجاری، بخشی از حوزه آبخیز کوه گچ و مرغا شهرستان ایذه انتخاب گردید. بدین منظور در هر دو سازند از شبیه­ساز باران در 16 نقطه و با 3 بار تکرار و در شدت­های بارش 1 و 25/1 میلی­متر در دقیقه استفاده شد. هم­چنین عوامل خاکی سازندهای گچساران و آغاجاری مانند درصد شن، ماسه، سیلت و رس، pH، شوری خاک، رطوبت، کربنات کلسیم، ماده آلی و میزان سدیم بررسی گردیدند. به منظور انجام تحلیل­های آماری از نرم افزارهای17 SPSS وEXCEL 2007  استفاده گردید و مهمترین عوامل موثر در تولید رواناب با استفاده از رگرسیون چند متغیره شناسایی شدند.یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان دادند که تولید رواناب در سازند آغاجاری بیشتر به خصوصیات شیمیایی خاک بستگی دارد. ولی تولید رواناب در سازند گچساران بیشتر به خصوصیات فیزیکی خاک وابسته می باشد.