تحلیل فقهی گواهی پوشش سرمایهای غیرحدی بهعنوان ابزاری نوین در بازار سرمایه ایران
نویسندگان
1 استاد، گروه ریاضی، دانشکده آمار، ریاضی و رایانه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مهندسی مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار، مدیریت مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
10.30497/ifr.2025.247982.1956چکیده
1. مقدمه و هدفبورسهای اوراق بهادار همواره در تلاشاند ابزارهای مالی جدیدی متناسب با نیاز سرمایهگذاران طراحی کنند. یکی از این ابزارها، گواهی پوشش سرمایهای غیرحدی است که در بسیاری از بورسهای معتبر جهان (از جمله فرانکفورت، اشتوتگارت، لندن، پاریس، بخارست، ورشو و سوئیس) معامله میشود و معمولاً با هدف تأمین مالی منتشر میگردد. با وجود کاربردهای گسترده این گواهی، تاکنون تطابق آن با الزامات شرعی اسلامی مورد بررسی قرار نگرفته است. هدف پژوهش حاضر بررسی امکان راهاندازی معاملات گواهی پوشش سرمایهای غیرحدی در بازار سرمایه ایران بر اساس فقه امامیه است.2. مواد و روشهااین تحقیق با رویکرد کیفی و در قالب روش «اجتهاد چندمرحلهای» انجام شده است. در مرحله نخست، امکان انطباق معاملات گواهی پوشش سرمایهای غیرحدی با سه عقد مضاربه، وکالت و شرکت بررسی شد. در مرحله دوم، دادهها از طریق برگزاری یک گروه کانونی متشکل از خبرگان فقه اقتصادی گردآوری گردید و نظرات آنان مورد تحلیل قرار گرفت.3. یافتههای تحقیقنتایج تحلیلها نشان میدهد که از منظر فقه امامیه، معاملات گواهی پوشش سرمایهای غیرحدی قابلیت انطباق با هر سه عقد مضاربه، وکالت و شرکت را دارد. همچنین خبرگان فقه اقتصادی در گروه کانونی نیز بر امکان بهرهگیری از این ابزار در بازار سرمایه ایران تأکید کردهاند.4. بحث و نتیجهگیرییافتههای تحقیق نشان میدهد که انتشار و راهاندازی معاملات گواهی پوشش سرمایهای غیرحدی در بازار سرمایه ایران از نظر فقهی قابلپذیرش است. این امر میتواند راهکاری برای توسعه ابزارهای مالی اسلامی و گسترش شیوههای تأمین مالی در بازار سرمایه ایران باشد.
