الگوی پارادایمی ویژگیهای "دانشگاه تمدنساز" در فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی با رویکرد تحلیلی داده بنیاد و روش سیستماتیک از منظر آیه الله خامنهای
نویسندگان
1 هیات علمی دانشگاه مازندران، گروه معارف اسلامی، رشته مدرسی معارف اسلامی گرایش انقلاب اسلامی، بابلسر، ایران
2 هیات علمی دانشگاه مازندران، گروه معارف اسلامی، دکترای تخصصی تاریخ، بابلسر، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر به دنبال ارائه الگوی پارادایمی ویژگیهای دانشگاه تمدنساز در فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی از منظر آیه الله خامنهای است. این پژوهش از نوع کیفی است که با بهکارگیری نظریة دادهبنیاد و روش سیستماتیک انجام شد. هدف اصلی این مقاله توسعه و تقویت دانش بومی در موضوع دانشگاه تمدن-ساز است؛ برای همین اندیشههای آیت الله خامنهای به عنوان مبنای تحلیل انتخاب شده است. کمک به جریان تحلیل علمی در کشور با محوریت اندیشههای آیت الله خامنهای و تقویت نقش آکادمیک دانشگاهها در مطالعات راهبردی، از جمله اهداف فرعی این پژوهش است. بر مبنای این روش، دادهها که سخنرانیهای آیه الله خامنهای، طی سالهای 1352 تا 1401 می باشد، طی سه مرحلة کدگذاری باز و محوری و انتخابی تحلیل شدند. در سه مرحلة کدگذاری، مقولههای اصلی و فرعی شناسایی و به یکدیگر مرتبط شدند که عبارت بودند از: شرایط علّی (تحول معرفتی، تحول اخلاقی، تحول فقهی)، شرایط زمینهای (ایجاد گروههای تحقق بخش دانشگاه تمدن ساز و سازماندهی گروههای تحقق بخش دانشگاه تمدن ساز)، شرایط مداخلهگر (مدیریت منابع انسانی و فرهنگ سازمانی)، راهبردها (راهبردهای جذب و راهبردهای آموزشی)، و پیامدها (توانمندسازی اخلاقی، توانمند سازی معرفتی و تواتمند سازی فقهی). در نهایت نیز پارادایم کدگذاری تشریح شد و مدل نهایی شکل گرفت. بر این اساس، توجه به مدل ارائهشده میتواند زمینهساز تحقق عملی دانشگاه تمدنساز از منظر آیه الله خامنهای و بهرهگیری از مزایای آن شود.