طراحی، ساخت و بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه فرهنگ ایثار و شهادت بر اساس بیانات مقام معظم رهبری

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 مدرس گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، خرم‌آباد، ایران

doi
چکیده

هشت سال دفاع مقدس جزئی مهم از تاریخ ملت ایران و پاسداری و نشر فرهنگ دفاع و حماسه آفرینی‌های ایثارگران و لزوم توجه به گسترش آن در جامعه، از وظایف آحاد ملت است. هدف این تحقیق طراحی، ساخت و بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه فرهنگ ایثار و شهادت بر اساس بیانات مقام معظم رهبری بود. پژوهش در قالب یک طرح پژوهش همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان لرستان در سال تحصیلی 1400 تشکیل می‌دهند. نمونه پژوهش در مطالعه اول تحلیل عاملی اکتشافی 350 و در مطالعه دوم تحلیل عوامل تأییدی 400 نفر از دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، با استفاده از نرم‌افزار SPSS-26 و AMOS-24 استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل عامل اکتشافی سیزده عامل را شناسایی کرد که در مجموع این سیزده عامل 21/67 درصد از واریانس فرهنگ ایثار و شهادت را تبیین می‌کنند. نتایج تحلیل عامل تأییدی 110 گویه را در سیزده عامل (چهار عامل ایثار و نه عامل شهادت) تأیید کرد. آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه فرهنگ ایثار و شهادت 98/0 و برای ولایت‌مداری 90/0، خدامحوری 80/0، استقامت و پایداری 91/0، مجاهدت زیستی 82/0، امر به معروف و نهی از منکر 85/0، نیایش و خودسازی 89/0، هویت ملی و فرهنگ‌پذیری 87/0، عزت‌نفس/ ظلم ستیزی 94/0، علم و آگاهی 83/0، احترام به دیگران 86/0، عدالت طلبی 86/0، عدم تعلق به دنیا 90/0 و خلاقیت و نوآوری 87/0 به بدست آمد. می‌توان گفت پرسشنامه فرهنگ ایثار و شهادت از روایی و پایایی لازم در جمعیت دانشجویان برخوردار است و از آن می‌توان به عنوان یک ابزار پژوهشی مناسب استفاده کرد.