فراترکیب مطالعات فقرزدایی سازمانی در ایران
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران. ایران
2 گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران. ایران
doi
10.22059/jisr.2025.387970.1573چکیده
از دهۀ 1990 به بعد، موضوعات فقر، فقرزدایی و حکمرانی بیش از سایر مفاهیم در اسناد سازمانهای جهانی اهمیت یافته است. به همین منوال، یکی از محورهای مهم حوزۀ عمل سازمانی در ایران بعد از انقلاب فقر و فقرزدایی است. مقالۀ حاضر با روش فراترکیب، سازمانهای فقرزدا و چالشهای پیشروی آنها را در زمینۀ حل مسئلۀ فقر مطالعه میکند.ملاحظات نظری تحقیق معطوف به فقرزدایی قابلیتی و فقرزدایی پایدار است. واحد مشاهده تمام مقالات، پایاننامهها، رسالهها و طرحهای سازمانی مرتبط با موضوع است. با توجه به ملاکها، از 403 پژوهش دیدهشده 23 مطالعه در فراترکیب حاضر انتخاب شدند.در این مقاله، فعالیتهای سازمانهای مختلف برای فقرزدایی، گروههای هدف این سازمانها و نیز تجارب موفق برای کاهش فقر در این سازمانها توضیح داده شده است. توجه ویژه به گروههای بهشدت آسیبپذیر، چالش توانمندسازی و برنامههای آموزشی، تقلیلگرایی فقر و محدودیتهای مالی-فیزیکی سازمان، کمبود منابع انسانی متخصص، نبود چشماندازهای آیندهنگرانه و بلندمدت، بوروکراسی ناکارآمد، ناپویایی سازمانی، اقتدارگرایی سازمانی و نبود بانک اطلاعاتی جامع و شاخصسازی دقیق، از مهمترین مضامین استخراجشده از مطالعات هستند.پیشنهادهای تحقیق توجه به تمام ابعاد فقر و چندبعدی دیدن فقر در سازمانهای دخیل در فقرزدایی، تقویت نیروی انسانی متخصص و آگاه به مسئلۀ فقر، زندگی فقرا و تجارب جهانی و داخلی توانمندسازی، تدوین برنامههای بلندمدت و جامع برای فقرزدایی، همکاری و پویایی بینسازمانی میان سازمانهای درگیر در مسئلۀ فقر، کاهش بوروکراسی و چابکسازی ساختار سازمانی و درنهایت جلب مشارکت و نظرخواهی واقعی از فقرا است.