آینده‌پژوهی تأثیر کلان داده بر مدیریت و خدمات کتابخانه‌های عمومی کشور و ارائه مدل راهبردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال؛ کتابدار کتابخانه امامت بومهن، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22091/stim.2021.6158.1477
چکیده

هدف: هدف این مطالعه، آینده‌پژوهی مدیریت کلان داده‌ها در کتابخانه‌‌های عمومی، وابسته به نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در قرن 21 و ارائه مدل راهبردی است. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع آینده‌پژوهی بوده و با استفاده از روش دلفی در سه دور انجام شده است. جامعه آماری پنل دلفی، متشکل از 20 نفر از متخصصان حوزه فناوری اطلاعات و علم اطلاعات و دانش‌شناسی می‌باشند. براساس پرسشنامه مورد اجماع پنل دلفی از 77 نفر کارشناسان در مراکز استانی که براساس جدول مورگان انتخاب شدند، در خصوص اولویت‌های کاربرد کلان داده و قطعیت و عدم قطعیت آنها با مقایسه وضعیت فعلی و آینده سوال شد. سپس با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی، مدل راهبردی مطلوب پیشنهاد شده است. 30 گویۀ پرسشنامه از لحاظ دو ضریب نسبی روایی محتوی (CVR) و شاخص روایی محتوی (CVI) مورد تایید قرار گرفتند و پایایی پرسشنامه نیز براساس ضریب آلفای کرونباخ 86% محاسبه شد. یافته‌ها: کتابخانه‌های عمومی کشور در حال حاضر به مقدار بسیار اندکی از کلان داده استفاده می‌کنند. طبق نظر خبرگان، کاربرد کلان داده موجب ایجاد امکان دسترسی سریع به داده‌های روزآمد و تامین و تولید داده‌ها با فرمت‌های گوناگون از محل‌های مختلف خواهد شد. تامین ابزارهای تجزیه و تحلیل داده، تامین زیرساخت یکپارچه‌سازی اطلاعات و اتصال کتابخانه‌های عمومی، تامین هزینه مربوط به تجهیزات و سرورهای قدرتمند و روزآمدسازی دانش و مهارت‌های کتابداران از ضرورت‌های بهره‌گیری از کلان داده است. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر آینده‌پژوهی وضعیت کلان داده در کتابخانه‌های عمومی را پیش‌بینی کرده و بر این اساس، مدل راهبردی برای مدیریت کلان داده در کتابخانه‌های عمومی کشور را پیشنهاد داده است.