فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله انقلاب و نظام انقلابی از دیدگاه‌های متفاوت مورد بررسی قرار می‌گیرد. مسئله این است که برای جلوگیری از استحاله انقلاب و تبدیل نشدن آن به سیستمی محافظه‌کار و نیز محدود نشدن دایرۀ انقلاب، چه راه‌حلی وجود دارد. آیت‌الله خامنه‌ای و لئوتروتسکی و به‌گونه‌ای دیگر آرنولد توین بی از منظرهای مختلف به مسئله پاسخ داده‌اند. آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است با توجه به استمراری بودن و تکاملی بودن پدیدۀ انقلاب، نظام سیاسی برآمده از آن همواره باید انقلابی بماند تا مانع از رکود و ایستایی گردد. وی بدین منظور «نظریه نظام انقلابی»، را ارائه داد. لئوتروتسکی برای جلوگیری از شکست انقلاب روسیه و صدور آن به کشورهای دیگر، «نظریه انقلاب مداوم» را مطرح کرد. آرنولد توینبی، تحولات تمدن‌ها (حدوث، بقا و زوال) را با طرح اندیشه «معارضه و واکنش» توجیه نمود. از نظر روشی، موضوع با استفاده از مطالعه توصیفی- تطبیقی در چارچوب سه مکتب اسلام، مارکسیسم و لیبرالیسم بررسی اجمالی شده است. کلید واژگان: آیت الله خامنه‌ای، نظام انقلابی، انقلاب، تمدّن، انقلاب مداوم، تروتسکی، توین بی. طرح مسأله: تبدیل فرایند انقلاب به نظام و چگونگی حفظ روحیه انقلابی از موضوعات مورد مناقشه درخصوص انقلاب و پیامدهای آن است. باور عمومی در بین نظریه‌پردازان انقلاب این است که با پیروزی انقلاب و تغییر ساختار نظام مستقر و تأسیس نظام سیاسی جدید، مأموریت انقلاب به پایان می‌رسد و محافظه‌کاری جای روحیه انقلابی را می‌گیرد. یکی از سؤالاتی که ذیل پرسش از پیامدهای انقلاب‌ها مطرح است، این است که برای جلوگیری از تبدیل روحیه انقلابی به محافظه‌کاری و در نتیجه محدود نشدن زمانی و مکانی دایره انقلاب، چه راه‌حلی وجود دارد. برای پاسخ به این پرسش، اندیشمندانی از مکاتب مختلف نظریه‌هایی ارائه داده‌اند که می‌توان آیت‌الله خامنه‌ای، لئو تروتسکی و ارنولد توین بی را در زمرۀ آنان قرار داد. آیت‌الله خامنه‌ای «نظریه نظام انقلابی»، تروتسکی نظریه «انقلاب مداوم» و توین بی