فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت پایدار منابع آب، با هدف بهره‌برداری بهینه از منابع و تأمین امنیت غذایی، از چالش‌های اساسی در بخش کشاورزی محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف ارائه مدلی مفهومی برای مدیریت عرضه و تقاضای آب کشاورزی، به تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای موجود در محدوده مطالعاتی پرداخته است. تحلیل مکانی عوامل داخلی و خارجی، با استفاده از مدل SWOT و رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره، انجام شد. برای اولویت‌بندی راهبردها، از ترکیب فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و روش تاپسیس در محیط فازی بهره گرفته شد. داده‌های مورد نیاز از طریق توزیع ۳۰ پرسشنامه میان مدیران، کارشناسان و بهره‌برداران منتخب، به روش نمونه‌گیری هدفمند گردآوری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که امتیاز نهایی عوامل داخلی 9/2 و عوامل خارجی 73/2 است. بر این اساس، راهبردهای تهاجمی (SO) و ترکیبی از راهبردهای سازه‌ای و غیرسازه‌ای (SO، ST و WO) در اولویت قرار دارند. مهم‌ترین راهبردهای پیشنهادی شامل توسعه و به‌سازی ساختار فیزیکی سامانه، بهبود مدیریت بهره‌برداری و نگهداری، مدیریت زیست‌محیطی و استفاده از منابع داخلی آب است. همچنین مشخص شد که حجم سالانه آب مصرفی اراضی آبی منطقه حدود 8/1  میلیارد مترمکعب است که ۹۵ درصد آن از منابع سطحی تأمین می‌شود. یافته‌ها، راهکارهای مؤثری برای اجرای مدیریت پایدار منابع آب در مقیاس‌های بزرگ ارائه می‌کند.