نقش حوزههای علمیّه در گسترش ارزش ها و آرمان های انقلاب اسلامی (بر اساس نظریه پخش)
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
2 دانش آموخته سطح سه حوزه علمیّه همدان، همدان، ایران
doi
چکیده
(زمینه پژوهش:) انقلاب اسلامی ایران، بزرگترین اتفاق و تحوّل قرن اخیر بوده که به دلیل خاستگاه، نوع شکلگیری و قِوام؛ ارزشها و آرمانهای مخصوص به خود را داشته که اشاعه آنها وظیفه همه نهادهای مرتبط با نظام اسلامی است. چنان که حوزههای علمیّه، از خاستگاههای انقلاب بوده و در این زمینه نقشی اساسی دارند. (روش و هدف:) کاوش حاضر، با روشی توصیفی تحلیلی و با چارچوب نظریه پخش، به دنبال تبیین نقش حوزههای علمیّه در گسترش ارزشها و آرمانهای انقلاب اسلامی است. (یافتهها:) نظام ارتباطی سهگانه «حوزههای علمیه؛ انقلاب اسلامی؛ ارزشها» در قالب عوامل و انواع پخش، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و ضمن بررسی واژگان مرتبط، چهار شاخصه انقلاب اسلامی تبیین گردید: «استقلال و آزادی؛ مردمی بودن؛ فراگیری؛ دفاع از مستضعفان جهان». به دلیل خاستگاه انقلاب اسلامی و ارتباط عمیق حوزههای علمیّه و روحانیّت با مردم، گسترش ارزشها و آرمانهای انقلاب اسلامی، نیازمند استمرار نقشآفرینی حوزههای علمیّه است. (نتایج:) کاوشها نشان داد که تداوم نقشآفرینی، در گرو الزامات شناختی، رفتاری و ابزاری ویژهای بوده و طرحریزی در سه ساحت مواجهه حوزه با «خود، مردم و بیگانگان» ضروری است. در بعُد درونی حوزه، «آگاهی به مسائل روز، نوآوری و آیندهنگری» و «تعلیم و تربیت طلاب اندیشمند و ولایتمدار» ضروری بوده و در ساحت بیرونی، «مردمگرایی»، «نقشآفرینی فرهنگی، سیاسی و اجتماعی» و «پاسداشت شعائر اسلامی و انقلابی» و نیز، «استکبار ستیزی و نفی سلطه بیگانگان» مورد توجه قرار میگیرد. (نوآوری:) تبیین رابطه حوزههای علمیّه در زمینه گسترش ارزشهای انقلاب اسلامی، با نگاهی آیندهنگر و در قالب نظریه پخش، از نوآوریهای پژوهش حاضر تلقّی میگردد.
