فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرایند پردازش اطلاعات در ذهن، یک فرایند پیچیده‌ای است که در قالب مجموعه‌ای از واکنش‌های عصبی، تحلیل‌های گذشته‌نگر، دریافت‌های وضعیت کنونی و آفرینش‌های معطوف به آینده تشکیل شده است. از ورود یک درونداد در قالب سائق‌های گوناگون به حریم منظومه اندیشگی انسان‌ها تا حصول یک عکس‌العمل در قالب یک تصمیم، واکنش، رفتار و یا حرکت پردازش‌های بسیار پیچیده‌ای در ذهن و دستگاه شناختی انسان‌ها حادث می‌شود که موضوع مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه‌های تعلیم و تربیت، روان‌شناسی، رفتارشناسی، عصب‌شناسی، علم اطلاعات، دانش‌شناسی، منطق و غیره قرار گرفته است. هر کدام از این حوزه‌های مطالعاتی از منظر مسائل مبتلابه خود به این فرایند نگریسته و نظریه‌های مختلفی شکل گرفته است. پدیده‌ای که به عنوان یک مسأله برای نگارنده مطرح می‌باشد، پدیده «لحظه- آگاهی» است. پدیده «لحظه- آگاهی» در اینجا به میزان فهم موجودِ هوشمند انسانی یا شبهِ هوشمندِ ماشینی (منظور ماشین‌های هوشمند بوده که در مقایسه با هوشمندی انسانی، شبیه به آن در نظر گرفته شده است) از لحظه‌ای مربوط است که در آن لحظه، تصمیم گرفته می‌شود. کیفیت «لحظه- آگاهی»، نقش تعیین‌کننده‌ای در سازنده بودن تصمیمات و اقدامات بعدی دارد. تصمیمات و اقدامات یک فرد در مقام یک عضو از خانواده، یک شهروند و یا یک مدیر تحت تاثیر «لحظه- آگاهی» وی قرار دارد. در این نوشتار، مفهوم «لحظه- آگاهی» و مولفه‌های موثر بر آن تبیین شده و مکانیزم‌هایی برای تقویت و به‌سازی آن ارائه شده است. پژوهش‌های بعدی پیرامون این مولفه مهم به ارتقای توان مدیریت اطلاعات در ابعاد فردی و سازمانی کمک خواهد کرد.