بررسی ارگونومی فعالیتهای کاربران در بخشهای اطلاعرسانی کتابخانههای دانشگاهی: بررسی موردی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تبریز
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت اطلاعات، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استادیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22091/stim.2020.5541.1394چکیده
هدف: هدف این پژوهش بررسی ارگونومیک فعالیتهای کاربران در بخش اطلاعرسانی کتابخانه مرکزی دانشگاه تبریز است. روششناسی: با توجه به کثرت جامعه آماری پژوهش، با استفاده از فرمول کوکران 385 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین و به صورت تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوری دادههای پژوهش از پرسشنامه محقق ساختهای با مقیاس 5 درجهای لیکرت استفاده و نتایج با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 22 تحلیل شد. یافتهها: بیشترین میزان استفاده روزانه از رایانه بین 1 تا 2 ساعت بود. 7/7 درصد از مراجعهکنندگان دارای بیماری اسکلتی- عضلانی بودند. میانگین نمرات دانشجویان شرکتکننده در پژوهش از نظر متغیرهای «ارگونومی عوامل محیطی کتابخانه مرکزی»، «انطباق نگرش و بهرهگیری کاربران با اصول ارگونومی» و «رعایت اصول ارگونومیکی شخصی» به ترتیب برابر 77/2، 06/3، 85/2 بهدست آمد. دو متغیر «ارگونومی عوامل محیطی» و «رعایت اصول ارگونومیکی شخصی» بهطور معنیداری پایینتر از حد متوسط و «انطباق نگرش و بهرهگیری کاربران با اصول ارگونومی» در حد متوسط قرار دارند. ارگونومی عوامل محیطی در کاربران مرد بهطور معنیداری بیشتر از کاربران زن است. همچنین از نظر آماری تفاوت معنیداری بین کاربران دارای بیماری اسکلتی- عضلانی و سایرین، دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی و دانشجویانی با میزان متفاوت استفاده از رایانه، از نظر میزان رعایت «ارگونومی عوامل محیطی»، «انطباق نگرش و بهرهگیری کاربران با اصول ارگونومی» و رعایت «اصول ارگونومیکی شخصی» وجود ندارد. نتیجهگیری: میزان ارگونومی عوامل محیطی در بین کاربران و رعایت اصول ارگونومیکی شخصی کتابخانه مرکزی دانشگاه تبریز بهطور معنیداری پایینتر از حد متوسط و میزان انطباق نگرش و بهرهگیری کاربران با اصول ارگونومی در حد متوسط است.