فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دامغه در مادۀ 709 ق.م.ا. «پارگی کیسۀ مغز» تعریف شده است. دیه دامغه در قانون، خواه با صدمه خواه با جراحت باشد، عبارت است از «دیه مأمومه به علاوه ارش پارگی کیسه مغز». مأمومه با ورود آلت جنایت به جمجمه، که تا قبل از کیسۀ مغز نفوذ می‏کند، محقق می‏شود و دیۀ آن ثلث دیه کامل است. حال، اگر کیسۀ مغز بدون هیچ‌گونه جراحتی دچار پارگی و دامغه حاصل شود، لزوم قانونی ثبوت دیۀ مأمومه همراه ارش پارگی کیسۀ مغز به عنوان یک اشکال در تقنین 709 ق.م.ا. مطرح خواهد بود. زیرا اقتضای اصل تناسب جنایت با مجازات آن است که جانی به ارش پارگی کیسه مغز محکوم شود، نه اینکه دیۀ مأمومه هم به آن اضافه شود؛ مگر آنکه گفته شود همراهی مأمومه با ارشِ کیسۀ مغز یک بیان روایی است که تبعیت از آن در قالب دیه مقدر واجب است. پژوهش حاضر به روش توصیفی‌ـ تحلیلی در مقام اثبات آن است که تقنین دامغه نه از اصل تناسب جنایت با مجازات پیروی می‌کند و نه حتی دامغه به منزلۀ یک جنایت دارای دیۀ مقدر در روایات وجود خارجی دارد. حذف واژۀ دامغه از قانون و سپردن آن به قوانین جنایات غیر مقدر نتیجۀ پژوهش حاضر است.