تحلیل محتوای آثار گفتمان مارکسیستی در فرایند انقلاب اسلامی بر اساس نظریه جیمز پل جی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف اصلی این مقاله تحلیل محتوای آثار گفتمان مارکسیستی با استفاده از روش نظریه تحلیل گفتمان جیمز پل جی است. گفتمان مارکسیستی با بهره گیری از آثار و کتاب های تاثیرگذار سعی در جذب افراد در فرایند انقلاب اسلامی بود. در این راستا مارکسیست ها از کتبی همچون کژراهه (احسان طبری)، تزی برای تحرک (مصطفی شعائیان)، تحلیل موقعیت نیروهای انقلابی در ایران (بیژن جزنی)، حزب توده و مسائل میهن انقلابی ما (نورالدین کیانوری)، ماهی سیاه کوچولو (صمد بهرنگی) الهام گرفتند. نویسنده در این مقاله در پی پاسخ به این سوال است که تحلیل محتوای آثار گفتمان مارکسیستی در فرایند انقلاب اسلامی بر اساس نظریه جیمز پل جی به چه صورت می باشد؟ روش مورد استفاده در این مقاله روش تحلیل گفتمان با استفاده از نظریه تحلیل گفتمان جیمز پل جی است. نظریه گفتمان پل جی یکی از مهمترین و کارآمد ترین نظریه ها در توصیف ساختار یک متن و دستیابی به عناصر زبانی آن و روابط میان این عناصر است. تحلیل محتوای آثار نشان می دهد مفهوم حرکت در آثار گفتمان مارکسیستی از نقش مهم و کانونی در تفکرات مارکسیست ها برخوردار است. آثار مارکسیستی در تلاش است نظم برآمده از حکومت پهلوی را به چالش کشیده و کلمه حرکت را به سمت مفهوم انقلاب سوق دهند. همچنین بررسی محتوای آثار مارکسیستی نشان می دهد که بعضی آثار تنها راه رهایی علیه انسداد وضعیت و فعالیت های سیاسی را اقدام مسلحانه می دانستند. در مقابل این گفتمان، گروهی بودند که دال مرکزی گفتمان خود را حرکت نرم و مسالمت آمیز در نظر داشتند و رسیدن به هدف از طریق حرکت مسلحانه را امری مذموم قلمداد می کردند. این گفتمان سعی داشت به روش مسالمت آمیز به اهداف خود نائل شوند. این گروه مایل به انقلابی است که از متن جامعه و مطالبه اکثریت مردم بیرون بیاید.