کشف الگوهای کلیک کاربران برای استفاده در پرس‌و‌جو در پایگاه‌های اطلاعاتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌‌شناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
10.22091/stim.2020.5089.1366
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر استفاده از بازخورد رفتاری فرد، در بازیابی اطلاعات بود. به این منظور کاربران با محدوده مطالعاتی مشخص مورد بررسی قرار گرفته و برخی از جستجوهای آنها به عنوان نمونه رفتار بررسی شد. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با استفاده از روش مشاهده اجرا شده است. این مطالعه با همکاری30 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی با پیشینه تخصص در جستجوی اطلاعات انجام شد. از تعداد30 شرکت‌کننده، 15 نفر زن و 15 نفر مرد از گروه سنی 35-29 بودند. تمام فرایند جستجوی انجام شده از سوی هر یک از آزمودنی‌ها به وسیلۀ نرم‌افزار تصویربرداری از صفحه نمایش ذخیره شد. آنچه که در این پژوهش بکار رفته مطالعه موردی است. جامعه مورد مطالعه، کاربران بخش جستجوی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات بودند. در این مطالعه تلاش شد روند بازیابی اطلاعات توسط افراد مورد بررسی قرار گیرد. یافته‌ها: الگوی جستجوهای انجام شده، در بیشتر موارد به صورت کلی به جزئی و اختصاصی است. شرکت‌کنندگان جستجویشان را با اطلاعات کلی مانند معرفی و بررسی حقایق شروع نموده و سپس هر یک بر روی جنبه‌های خاصی تمرکز کردند. در بعضی موارد، کاربران در حین جستجو ایده‌های جدیدی بدست آوردند. با توجه به نتایج به دست آمده، پیشینه کلی، دانش موضوعی، محدوده زمان و ابزارهای در اختیار، پاسخ مورد نظر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. نتیجه‌گیری: با توجه به تجزیه و تحلیل یافته‌ها می‌‌توان نتیجه گرفت که جهت افزایش سطح مهارت اطلاع‌یابی کاربران فعلی و آینده، باید دوره آموزشی تخصصی بازیابی اطلاعات برای همه طبقات کاربران برگزار گردد. در راستای افزایش سطح دسترسی کاربران پیشنهاد می‌گردد تمهیداتی جهت تهیه، افزایش، روزآمدسازی و غنای منابع اطلاعاتی الکترونیکی و آموزش استفاده از این منابع برای تمام کاربران با مرتبه‌های علمی مختلف اندیشیده شود.