اشاعۀ تسلیحات تهاجمی خودکار در حقوق بین‌ا‌لملل بشردوستانۀ اسلامی

نویسندگان

1 گروه حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

2 گروه حقوق اسلامی، دانشکدۀ حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

doi
10.22059/jorr.2023.349649.1009204
چکیده

پیشرفت‌های روز‌افزون دولت‌ها در عرصۀ نظامی و تمایل آن‌ها به تولید و اشاعۀ ابزارها و روش‌های نوین جنگی مسائل مستحدثه و چالش‌های فراوانی را فراروی نظام‌های حقوقی قرار داده است. یکی از این مسائل و چالش‌ها، اشاعۀ تسلیحات تهاجمی خودکار است. اسلام و نظام حقوقی منبعَث از آن نیز به‌عنوان یکی از نظام‌های حقوقی، پرچم‌دار آموزه‌های مبتنی بر صلح و امنیت جهانی است. رسالت و آرمان پیامبر خاتم(ص) برای بشریت، تحقق صلح جهانی است. با توجه به جامعیت دین اسلام، توقع بیان و تعیین تکلیف در مسائل مستحدثه امری بیهوده و گزاف نیست. فقهای اسلامی با رجوع به منابع و اصول و قواعد فقهی، حکم مسائل مستحدثه را استخراج می‌نمایند. وفق یافته‌های پژوهش، در بین ادلۀ اربعۀ فقه اسلامی، قرآن کریم، روایات و عقل، منابع سه‌گانه‌ای هستند که اشاعۀ تسلیحات تهاجمی خودکار را ممنوع و حرام اعلام می‌دارند. با توجه به نبود نص صریح از فقهای اسلامی، ادعای اجماع محصّل یا منقول به خبر واحد در بحث اشاعۀ تسلیحات تهاجمی خودکار کارایی ندارد. در این نوشتار، نگارندگان برآن‌اند که با رویکردی توصیفی- تحلیلی، به بررسی اشاعۀ سیستم‌های تسلیحاتی تهاجمی خودکار از رهگذر نظام حقوقی اسلام در ساحت حقوق بین‌الملل بشردوستانۀ اسلامی بپردازند.