فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از احکامی که به‌طور مشهور میان فقها و مردم رایج است، وجوب قضای روزۀ حائض ماه رمضان است. اساس این حکم، روایات است و برای آن هیچ استدلال و مراجعه‌ای به قرآن صورت نگرفته است. این پژوهش، در آغاز با بررسی روایات و آیات، مشخص می‌کند که این حکم در حد شهرت فقهایی است و از پشتوانۀ تواتر یا تظافر و حتی کثرت روایی برخوردار نیست. در این باره فقط چهار روایت مستقیم و غیرمستقیم بدین موضوع توجه داده‌اند. نیمی از روایات چهارگانه در این‌ باره از ضعف سندی و ارسال رنج می‌برند. دو روایت باقی‌مانده به‌دلیل مخالفت با قرآن از حیّز اعتبار ساقط می‌شوند. در قرآن نیز از آنجا که به‌جا آوردن قضای روزه در دو گروه یعنی مسافر و بیمار حصر شده، و خبر واحد نمی‌تواند حصر قرآن را عمومیت بخشد، ازاین‌رو وجوب قضای روزۀ حائض، محل تردید قرار می‌گیرد. در اشکال بدین احتمال که حیض در قرآن بیماری محسوب شود و باید قضا را بجا آورد، براساس واکاوی لغتی و قرآنی مشخص شد که خداوند زن حائض را از شمار بیماران خارج ساخته و آن را نوعی تشویش روحی به‌شمار آورده است، بر این اساس وجوب قضای روزۀ رمضان طبق قرآن محل اشکال است.