طراحی چارچوب غنیسازی اوقات فراغت دانشجومعلمان کشور
نویسندگان
1 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
چکیده
پیشینه و اهداف: اوقات فراغت، عنصری اساسی از نیازهای انسان در زندگی معاصر است که بر جنبههای مختلف زندگی تأثیر میگذارد. صاحبنظران آن را معیار مناسبی برای سلامت جامعه میدانند و معتقدند همانطور که برای اشتغال برنامهریزی و سرمایهگذاری میشود، برای گذران اوقات فراغت بخصوص قشر جوان نیز بههمین منوال عمل گردد. بنابراین با توجه به اهمیت فراوان اوقات فراغت و نقش حیاتی دانشجومعلمان در نظام آموزشی کشور، توجه خاص به غنیسازی اوقات فراغت آنان ضروری است. لذا این تحقیق با هدف طراحی چارچوب غنیسازی اوقات فراغت دانشجومعلمان کشور انجام گرفت.روشها: روش این پژوهش، کیفی بوده و با روش مبتنی بر تئوری دادهبنیاد اجرا گردید. دادهها با استفاده از مصاحبۀ عمیق نیمهساختاریافته از بین دانشجومعلمان، اعضای هیأت علمی و کارکنان دانشگاه فرهنگیان سراسر کشور در سال تحصیلی 1401- 1400 که با روش نمونهگیری نظری انتخاب شدند (تا اشباع دادهها به تعداد 64 نفر)، جمعآوری گردید. برای تحلیل محتوای مصاحبهها از روش تحلیلی تفسیری با استفاده از کدگذاری سه مرحلهایِ باز، محوری و انتخابی استفاده گردید.یافتهها: در روند تحلیل مصاحبه ها ابتدا 274 کد باز شناسایی گردید که در 19 کد محوری، سپس در 6 مقوله تجمیع و بهصورت مدل شماتیک ارائه گردید. مدل نهایی پژوهش نشان داد مقوله اصلی غنیسازی اوقات فراغت دانشجومعلمان کشور شامل تمامی ابعاد یک انسان تمامساحتی یعنی تربیتی- اعتقادی- عبادی- اخلاقی، اقتصادی- حرفهای، علمی- فناورری، اجتماعی- سیاسی، زیستی- بدنی و زیباییشناختی- هنری میباشد؛ که متأثر از عوامل زمینهای (مدیریتی و برنامهریزی)، عوامل علی (فردی و غیرفردی)، عوامل مداخلهگر (موانع فردی و سازمانی) بوده که با اهبردهای مرتبط با دانشگاه، دانشجومعمان میتوان به پیامدهای خرد، کلان و ثانویه آن دست یافت.نتیجهگیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، توصیه میگردد دانشگاه فرهنگیان سیاستهای کلی و منسجم اوقات فراغت دانشجومعلمان را ترسیم نموده، تفویض اختیار بیشتری به استانها دهد. از طرفی، ظرفیتها و توانمندیها، کمبودها و علایق دانشجومعلمان را شناسایی نموده و نیز با توجه به نیاز آموزش و پرورش بهعنوان کارفرمای دانشگاه فرهنگیان، طی فرایند برنامهریزی، سازماندهی، بودجهبندی و نظارت کارآمد و هدفمند در جهت غنیسازی اوقات فراغت دانشجومعلمان برآیند. همچنین بسیار مهم است فعالیتهای فراغتی دانشجویان جذاب، کاربردی، مفرح، هدفمند، متنوع، مفید و خلاقانه باشد تا بر استقبال آنان بیافزاید. امید است با عنایت مسئولین امر، تدوین اهداف، برنامهریزی و مدیریت غنیسازی اوقات فراغت دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان سراسر کشور بهبود یافته، نواقص و کمبودهای موجود جبران گردد. از این طریق میتوان سلامت و شادابی روحی و جسمی آنان را تأمین نموده و ازاینرو در مسیر ارتقاء کیفیت زندگی افراد جامعه، پیشرفت و تعالی معلمان، دانشآموزان و مردم کشور حرکت نمود.
