ارزیابی شاخص های پایداری تکنولوژی کشاورزی حفاظتی: مطالعه موردی محصول گندم در شهرستان مرودشت
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
3 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
doi
چکیده
ارزیابی شاخصهای پایداری کشاورزی حافظتی با توجه به مقولههایی مهم همچون تغییر اقلیم، بحران منابع آب و خاک از اهمیتی انکارناپذیر برخوردار است، ولی توسعه کشاورزی حفاظتی در ایران در مقایسه با کشورهای توسعهیافته بسیار اندک است. لذا، در این پژوهش به بررسی و ارزیابی شاخصهای پایداری تکنولوژی کشاورزی حفاظتی پرداخته شد. برای این منظور، دادهها از راه توزیع پرسشنامه بین 375 گندمکار شهرستان مرودشت گردآوری شد. برای تجزیهوتحلیل دادهها از تحلیل مالی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد. نتایج تحلیل مالی نشان دادند که کشاورزی حفاظتی منجر به 73/29 درصد کاهش نیروی کار، 12/48درصد کاهش مصرف آب، 25درصد کاهش بکارگیری ماشینآلات، 63/17درصد کاهش بذر، 98/17درصد کاهش کود، 03/29 درصد کاهش سموم شیمیایی و 69/19درصد افزایش عملکرد گندم میشود. همچنین، هر هکتار کشاورزی حفاظتی در مقایسه با کشاورزی مرسوم، از 76/21درصد درآمد بیشتر، 3743 ریال هزینه کمتر به ازای هر کیلوگرم تولید گندم و 24715 ریال سود ناخالص بیشتر برخوردار میباشد. نتایج AHP نشان دادند که در میان معیارهای اصلی پایداری کشاورزی حفاظتی، بهترتیب: شاخصهای زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی اولویت دارند. همچنین، در میان زیرمعیارهای اقتصادی، بهبود بهرهوری و کارایی، در میان زیرمعیارهای اجتماعی، تولید و امنیت غذایی، و در نهایت، در میان زیرمعیارهای زیستمحیطی، حفاظت از منابع آب اولویت دارند.