تحلیل ساختار شبکه حکمرانی آب شهری تهران: شناسایی کنشگران کلیدی و رژیم حکمرانی

نویسندگان

1 گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، شهرداری تهران، تهران، ایران.

5 موسسه کسب و کار اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jnrg.2025.102732
چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل ساختار شبکه همکاری میان دست‌اندرکاران سازمانی مرتبط با حکمرانی آب شهری در کلانشهر تهران می‌پردازد. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه روابط همکاری استخراج شده و شاخص‌های سطح شبکه شامل تراکم، تمرکز درجه، دوسویگی و انتقال‌پذیری محاسبه گردید. همچنین شاخص‌های سطح کنشگر شامل مرکزیت درجه ورودی (نمایانگر قدرت کنشگر)، مرکزیت درجه خروجی (نمایانگر میزان وابستگی)، مرکزیت بینابینی (نمایانگر میزان کنترل بر جریان اطلاعات) و مرکزیت مجاورت (نمایانگر دسترسی به دانش و منابع) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که شبکه همکاری آب شهری تهران دارای تراکم نسبتاً متوسط و تمرکز درجه قابل توجهی است که بیانگر وجود تعاملات محدود و تمرکز قدرت در برخی کنشگران کلیدی می‌باشد. بر اساس شاخص‌های سطح شبکه، رژیم حکمرانی آب شهری تهران به عنوان یک رژیم چندپاره شناسایی شد که نشان‌دهنده پراکندگی قدرت و نبود هماهنگی کامل میان کنشگران است. شناسایی کنشگران کلیدی مانند شرکت سهامی آب منطقه‌ای، اداره کل حفاظت محیط زیست و استانداری تهران، اهمیت نقش این نهادها در مدیریت منابع آب شهری را برجسته می‌کند. یافته‌های پژوهش می‌تواند به بهبود سیاست‌گذاری و طراحی سازوکارهای همکاری میان سازمان‌های مرتبط در حوزه آب شهری کمک کند و زمینه را برای توسعه حکمرانی یکپارچه و کارآمد فراهم آورد.