بررسی مفهوم و ماهیت قرارداد الکترونیکی در فقه امامیه و حقوق ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشتۀ فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ حقوق الهیات و علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکدۀ فقه و مبانی حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان، لاهیجان، ایران
3 استادیار، دانشکدۀ علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22059/jorr.2021.315977.1009002چکیده
پذیرش عدم محدودیت در روشهای بیان ارادۀ اشخاص در انعقاد قراردادها در فقه امامیه و حقوق ایران، همچنین پیشرفت روزافزون فناوری و استفادۀ اشخاص از دستگاههای الکترونیکی موجب پیدایش پدیدۀ حقوقی به نام قراردادهای الکترونیکی میشود و قانونگذار ایران نیز در سال 1382 قانونی را تحت عنوان قانون تجارت الکترونیک تصویب میکند. در این قانون تعریفی از قرارداد الکترونیکی به چشم نمیخورد و قانونگذار فقط به تعریف اصطلاح عقد از راه دور بسنده میکند که بهنظر نمیرسد مفهوم قرارداد الکترونیک را بهخوبی نشان دهد. با توجه به بررسی انجامگرفته در آثار علمای برجستۀ فقه امامیه و حقوق ایران نیز نمیتوان گفت این نوع قرارداد تعریف شده یا حداقل تعریف دقیقی از آن ارائه شیده است که حتی در تعریف خود عقد، در میان علمای فقه و در میان حقوقدانان اختلافنظر وجود دارد. سادهترین و عامترین تعریفی که از این نوع قرارداد بیان شده، قراردادی است که بهوسیلۀ دستگاههای الکترونیکی منعقد میشود. این تعریف نیز بهنظر نمیرسد تعریف دقیق و منطبق با قانون تجارت الکترونیک ایران باشد. ازاینرو در این مقاله ماهیت و مفهوم قرارداد الکترونیکی بررسی میشود.
