پژوهش فقهی، در خصوص آرای خلاف مشهور شیخ صدوق(ره) در مباحث مربوط به انحلال نکاح

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده اهل‌البیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری فقه و حقوق اسلامی، مدرس دانشگاه، قاضی دادگستری اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jorr.2021.306611.1008890
چکیده

با مشاهدۀ کتاب شریف الفقیه شیخ صدوق، از فقهای متصل به عصر غیبت امام زمان (عج)، می‌توان اذعان داشت که ایشان در مباحث مربوط به انحلال نکاح نیز مانند سایر ابواب فقهی، نظرهای خلاف مشهور فقهای امامیه دارد که در پنج مورد به‌ترتیب عبارت‌اند از: 1. عدم احتساب طلاق سنی (به معنی الاخص) در سه طلاقی که موجب حرمت زوجه می‌شود؛ 2. اقرب‌الاجلین (وضع حمل یا سه ماه)، ملاک عدۀ زن باردار؛ 3. اختبار عنین بودن زوج با ادعای آن از سوی زوجه با سه طریق: نشاندن زوج در آب سرد، خوراندن ماهی تازه به زوج، نهادن عطر زعفران در رحم زوجه؛ 4. ایجاد حرمت ابدی در صورت لعان زوجه نسبت به همسر ناشنوایش؛ 5. انحصار موجب لعان در نفی ولد. با این‌ حال، فتاوی مذکور از پشتوانۀ متقن روایی بهره می‌برد، ازاین‌رو می‌توان فارغ از اجماعات و شهرت‌های فقهی موجود، به داوری و گزینش میان نظریات فقهی ایشان دست زد و چه‌بسا عاملی برای تغییر مباحث باب دوم از کتاب هفتم (در انحلال عقد نکاح) قانون مدنی که اغلب در بیان احکام از نظر مشهور پیروی جسته است، باشد. روش تحقیق در این مقاله تحلیلی-انتقادی و گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای و اسنادی است.