بررسی عوامل فنی – حمایتی مؤثر بر توسعه ارقام اصلاحشده گندم آبی "مطالعه موردی در شهرستان همدان"
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد
2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی وترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
3 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
چکیده
در این شرایط بمنظور افزایش بهرهوری عوامل تولید در زارعت گندم آبی، گسترش استفاده از ارقام اصلاحشده در اولویت برنامههای توسعهای دولت قرار گرفته است. استفاده از این فناوری در سطح مزارع میتواند تحت تأثیر عواملی نظیر سطح دادههای فنی و مدیریتی کشاورز، ویژگیهای مزرعه و بهره برداران، میزان خدمات ترویجی و سطح حمایتهای دولت قرار گیرد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثرات فنی و حمایتی بر احتمال پذیرش ارقام اصلاحشده گندم آبی به وسیله کشاورزان شهرستان همدان است. در این پژوهش عوامل گوناگون در قالب چهار شاخص گروهبندی شده است، سپس با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، شاخصها برای هر بهرهبردار اندازهگیری و با استفاده از مدل لاجیت روابط میان آنها برازش شده است. دادههای مورد نیاز این پژوهش با استفاده از روش نمونهگیری طبقهبندی و از راه پیمایشی گردآوری شده است. تکمیل پرسشنامه با کمک 151 بهرهبردار در سال 1394 از سطح شهرستان همدان صورت گرفته است. نتایج این پژوهش نشان دادند که نوآوری و دادههای فنی بیشترین تأثیر و خدمات ترویجی کمترین تأثیر را در احتمال پذیرش کشاورزان در بهکارگیری ارقام اصلاحشده گندم آبی دارد. خدمات حمایتی دولت در رتبه دوم اهمیت و ویژگیهای مزرعه و بهره برداران به ترتیب در رتبه سوم و چهارم اهمیت قرار دارند. لذا، ضروری است که جهتگیری خدمات ترویجی در جهت کاربرد ارقام اصلاحشده مورد بازنگری قرار گرفته و در راستای ارایه تشویق بیشتر در استفاده از ارقام اصلاح شده گندم آبی ویژگی کشاورزان مد نظر قرار گیرد. طبقهبندی JEL: N50, O10, Q1, O3