کاربرد روش‌های تئوری ورشکستگی در تخصیص عادلانه منابع آب در راستای کاهش مناقشات محیط‌زیستی (نمونه موردی: حوضه دریاچه ارومیه)

نویسندگان

1 دانشیار گروه برنامه ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

doi
چکیده

چکیده در سالهای اخیر، رشد روز افزون جمعیت و توسعه اقتصادی در سرتاسر دنیا منجر به افزایش تقاضا برای منابع محدود گشته و این امر سبب ایجاد مناقشات در چگونگی بهره‌برداری از منابع مشترک شده است. در چنین وضعیت‌های اختلافی به منظور تخصیص بهینه و عادلانه از ابزارهای ریاضی متعددی مرتبط با تئوری‌های مختلف استفاده می‌شود. با استفاده از این تئوری‌ها می‌توان به درکی نظامند از تعاملات بین افراد و گروه‌های ذینفع در مناقشات محیط زیستی دست یافت و راه‌حل‌های موثر عملی و استراتژیک برای مدیریت و سیاست‌گذاری‌های کاراتر ارائه نمود. تئوری ورشکستگی از جمله تئوری‌های نوین، کاربردی و با انعطاف پذیری بالا در مدل‌سازی مسائل مربوط به مناقشات محیط‌زیستی است. بدین منظور در این تحقیق با استفاده از روشهای مختلف تئوری ورشکستگی چون روش ورشکستگی نسبی(PRO) ، مقید به ضرر یکسان (CEL)، پینایل (Pin)، مقید به سود یکسان(CEA) ، ورشکستگی تعدیل شده (AP) و تالمود(TAL) تخصیص آب سطحی حوضه دریاچه ارومیه بین سه استان ذینفع (آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان با رعایت تامین حداقل نیاز اکولوژیکی دریاچه ارومیه به میزان 3100 میلیون متر مکعب بررسی شد و نتایج حاصل از روشهای مختلف با یکدیگر مقایسه گردید. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه، روش CEA حداکثر میزان تخصیص را برای دو استان کردستان به میزان 100 درصد و آذربایجان شرقی به میزان 93 درصد فراهم می‌کند و رضایت دو استان از سه استان را بیش از سایر روش‌ها برآورده می‌کند. از اینرو بر مبنای قانون تعدد، روشCEA به عنوان روش برتر در این مطالعه انتخاب گردید.