تحلیل علم‌سنجی تولیدات علمی در حوزه تمدن اسلامی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم‏‌سنجی، گروه علم اطلاعات و دانش‌‏شناسی، دانشگاه شاهد؛ کارشناس نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، کتابخانه مرکزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکترای مدیریت اطلاعات و دانش، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران؛ کارشناس ارشد کتابخانه مرکزی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

doi
10.22091/stim.2019.1488
چکیده

هدف: هدف این پژوهش تحلیل علم­‌سنجی تولیدات علمی حوزه تمدن اسلامی در پایگاه وب ­آو ­ساینس است. روش­شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد علم­‌سنجی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی تولیدات علمی نمایه ­شده (337 عنوان) در پایگاه وب ­آو ­ساینس از سال 1986-2018 است. ابزار گردآوری اطلاعات نیز یاداشت­‌برداری و ابزار تجزیه و تحلیل اطلاعات نرم‏‌افزارهای وُس­ویوور، هیس‏‌سایت و اکسل می‌باشد. یافته­‌ها: روند انتشار مقاله­‌ها با کمی نوسان در سال­های مختلف صعودی بوده و بیشترین موضوع­‌های مقاله‌ها به ترتیب در حوزه‏‌های موضوعی علوم سیاسی، مذهب و جامعه­‌شناسی است. همچنین کشورهای آمریکا، ترکیه، انگلیس و مالزی و دانشگاه‏‌های باریلان، کلمبیا و آنکارا و مجله­ پژوهش صلح­ بیشترین انتشار و استناد تولیدات علمی را داشته­‌اند. علاوه بر این یافته­‌ها نشان داد که جاناتان فاکس بیشترین انتشار مقاله را در میان نویسندگان داشته­ ولی همکاری استنادی نویسندگان کشورها و سازمان­‌ها درکل کمتر است و شبکه هم‏‌رخدادی کلیدواژه­‌ها نیز پراکندگی بیشتری داشته و کلیدواژه­‌های اسلام و تمدن اسلامی بیشترین هم‏رخدادی را به خود اختصاص داده­اند. نتیجه­‌گیری: استنادهای محلی به تولیدات علمی بسیار پایین­‌تر از استنادهای جهانی بوده و همکاری علمی کشورها، سازمان­‌ها و نویسندگان نیز پایین است. لذا، سیاست‌گذاران تمدن اسلامی در کشورهای مختلف بویژه کشورهای مسلمان باید به تقویت و بهبود همکاری­‌های علمی در سطح محلی و بین‏‌المللی پرداخته و انگیزه­‌های لازم برای افزایش تولیدات علمی و همکاری‌­های علمی را در بین نویسندگان، کشورها و سازمان­‌ها ایجاد کنند.