سیر تطوّر «حزب الله» در سیاق آیۀ ولایت؛ تصویری از آیندۀ پیش روی انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 دانشگاه کمبریج

2 پژوهشگر دانشگاه دفاع ملی

doi
چکیده

علیرغم کوشش اندیشمندان در دست یافتن به تبیینی قرآنی از ماهیّت انقلاب اسلامی و آیندۀ پیش روی آن، هنوز خلاء تبیینی جامع و قرآن‌بنیان از این پدیدۀ عظیم محسوس است. پژوهش حاضر در این راستا بازکاوی مقولۀ «حزب الله» در سیاق آیۀ ولایت را دست‌مایه قرار داده است و کوشیده تا خوانشی پیوسته از این سیاق، که در تفسیر شیعی با چالش‌هایی روبرو است، ارائه دهد. تدبّر زمانی در این آیات سیر تطوّری را روشن می‌سازد که در خلال آن خداوند یک قوم را در مسیری رشد می‌دهد، فرهنگ و تمدّن شیعی را در آن تقویت می‌کند و به دنبال یک تحوّل ارزشی، حکومتی در آن تشکیل می‌دهد. خداوند در مقطعی از این سیر تکامل، این قوم را از عطاهای خاصّ با تأثیرات گسترده بهره‌مند می‌کند و بعد از آن با گسترش فراقومیّتی این عطاها «حزب الله» را بر مدار تولّا نسبت به اولیاء معرّفی شده در آیۀ ولایت، تشکیل می‌دهد. بر این اساس جامعۀ آخرالزمانی شیعیان جامعه‌ای ساختاریافته و سازماندهی شده است که با بهره‌مندی از عطاهای خاصّ خداوندی، با اقتدار به حرکت خود ادامه می‌دهد، پیوسته پیروز است و از تمام حوادث و فتنه‌های آخرالزمان می‌رهد. در جایگاه یک گمانه، با انطباق مشخصّات ذکر شده در این سیاق بر تاریخ تحولات ایران، می‌توان مطابق با گفتمان روایی، ایرانیان را مصداق این قوم دانست. بر این اساس می‌توان تبیینی قرآنی از ماهیّت و آیندۀ پیش روی انقلاب اسلامی ارائه کرد که مطابق آن انقلاب اسلامی در آستانۀ بهره‌مندی از عطاهای خاصّ خداوندی و گذار به جامعۀ جهانی، قدرتمند و ساختاریافتۀ شیعی تحت عنوان حزب الله است.