نظریۀ ایرانی توازن قدرت برخاسته از جنگ سرد جدید: آینده پژوهی تحولات نظام بینالملل
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22054/jrgr.2025.84838.1111چکیده
مجموعهای از یافتهها در حوزه رویکرد سنجی مقالات علمی-پژوهشی روابط بینالملل ایرانی در نهایت منجر به تقویت این گزاره شد که روابط بینالملل ایرانی یک نگاه منحصر به فرد نسبت به وضعیت کنونی نظامبینالملل دارد که اگر برآیند برخاسته از خرد جمعی ایرانی در قالب یک فرمول بیان شود یک نظریه بومی در دانش روابط بینالملل ایجاد خواهد شد که تفسیر، تحلیل و آیندهپژوهی وقایع بینالملل پسا پسا جنگ سرد را میسر خواهد کرد. پرسش اصلی این است که آیا همگرایی در نگرش پژوهشگران روابط بینالملل ایرانی به نظامبینالملل کنونی، آنچنان که امکان فرمولبندی در قالب یک نظریه واحد تعمیمپذیر را داشته باشد، قابلرؤیت است؟ بر این مبنا 1500 مقاله علمی از میان مقالات منتشرشده در یک دهه گذشته در فرآیندی تصادفی انتخاب و به روش «تحلیل محتوای مقولهای مبتنی بر کلیدواژههای نظری» و با تکیه بر روش پژوهش «نظریه داده بنیاد ساخت گرایانه» موفق به کشف برآیند این مقالات و «نظریه توازن قدرت برخاسته از جنگ سرد جدید» شدیم. بر اساس خرد جمعی روابط بینالملل ایرانی یک بلوک قدرت متحد حافظ وضعیت کنونی و مجموعهای از بازیگران ناراضی به دنبال تغییر جزئی یا تحول بنیادین نظامبینالملل، در قالب سیستمی از توازن قدرت در چارچوب قواعد نوعی از جنگ سرد جدید تشخیص داده شد و مفاهیمی مانند سطح بازیگران، بازدارندگی، آنارشی، توزیع قدرت، ریشه بحرانها، سازمانهای بینالمللی و ... از منظر این نظریه مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس مفروضات این نظریه بومی تشریح و پایهای نهاده شد که بتوان در آینده آن را به بوتۀ آزمایش نهاد.
