تاملاتی فلسفی بر مخاطرات بشری در عصر روابط جهانی

نویسندگان

1 دانشیار علوم‌سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22054/jrgr.2025.83804.1105
چکیده

فلسفه انسانی به معانی ساده، ژرف‌نگری و نقد حیات بشری است. همین تلقی از ابتدا آن را به امر سیاسی پیوند داده است. فلسفه سیاسی از منظر هنجاری-انتقادی معطوف به زندگی خوب است.  از این دیدگاه اگر به جهان امروز توجه کنیم انواع مخاطرات و بحران‌ها آن را از معیارهای زندگی خوب دور کرده است. در عین حال، وضعیت کلی جهان هم از حیث میزان شاخص سلامت، زیست‌بوم و هم معیارهای عدالت و صلح خوب نیست. بسیاری از صاحب‌نظران نگران افزایش تنش‌ها، تجزیه نظم شکننده جهانی و آغاز دوره‌ای از برخورد میان ملت‌ها هستند. بر این اساس سؤال اصلی مقاله عبارت از این است که از منظر فلسفی، بحران‌ها و مخاطرات عصر جهانی چگونه تحلیل می‌شوند و از منظر هنجاری-تجویزی چه راهکاری برای مقابله با آن‌ها وجود دارد؟ در پاسخ با استناد به نمونه‌های عینی مخاطرات و بحران‌ها نشان داده می‌شود که اجتماع بشری تا چه میزان از ناامنی هستی شناختی در رنج است. از آنجا که فلسفیدن با امکان تغییر شرایط نامطلوب معنا پیدا می‌کند و هدف آن دست‌یابی به جامعه سعادتمندانه است بدیهی است مجموعه‌ای از ایده‌ها و راهکارها در جهت رسیدن به این هدف مهم مطرح می‌کند. در بخش دوم مجموعه‌ای از راهکارها به عنوان اصول زیست متمدنانه ارائه می‌شود. چارچوب نظری این نوشتار هنجاری-انتقادی و روش گردآوری مطالب کتابخانه‌ای است.