پیامدهای تغییر اقلیم در کشاورزی و ارتباط آن با رانت شالیکاران (مطالعه موردی استان مازندران)
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
3 دانشیار اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
doi
چکیده
تغییر اقلیم همه بخشهای اقتصادی را تا اندازهای تحت تأثیر قرار میدهد، اما بخش کشاورزی شاید حساسترین و آسیبپذیرترین بخش باشد چراکه محصولات کشاورزی وابستگی زیادی به منابع اقلیمی دارند. در این مطالعه سعی شده است تا با تبیین تئوریک و طراحی یک مدل در چارچوب رهیافت ریکاردین و با استفاده از تکنیک دادههای پانل پویا مبتنی بر روش گشتاورهای تعمیمیافته، اثر تغییر اقلیم (تغییرات دما، بارندگی و رطوبت) بر تولید برنج و سود بهعنوان معیاری از رانت شالیکاران شهرستانهای استان مازندران در دوره 1390-1379 مورد بررسی قرار گیرد. نتایج نشان دادند متغیرهای اقلیمی اثرات معنیدار و غیرخطی بر تولید هر هکتار و رانت شالیکاران دارد بهگونهای که در شهرستان ساری بیشترین رانت منفی (5108220- ریال در هکتار) و در شهرستان نوشهر کمترین رانت منفی (1601270- ریال در هکتار) بدست آمد. افزایش دمای فصل بهار و تابستان اثری مثبت بر رانت داشته و هرگاه از کمترین مقدار بحرانی کمتر شود، رانت منفی میشود. با توجه به دمای فصل تابستان، بیشترین رانت بدست آمده مربوط به شهرستان ساری، 154372 ریال در هکتار و کمترین آن مربوط به شهرستان نوشهر، 6084 ریال در هکتار میباشد. با توجه به نتایج بدست آمده و همچنین، ادامه روند افزایش دما و کاهش بارندگی پیشنهاد میشود اتخاذ سیاستهای حمایتی دولت برای افزایش انگیزه زارعین در استفاده بهینه از منابع آب مورد توجه سیاستگزاران و برنامهریزان قرار گیرد. طبقهبندی JEL: Q1, Q5, Q54