بازپژوهی در حکم استظلال مُحرم و تردد در مکۀ مکرمه
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 استاد، دانشکدۀ الهیات، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22059/jorr.2020.300606.1008777چکیده
تحقیق حاضر درصدد بررسی حکم فقهی تردد با وسایل نقلیۀ مسقف در شهر مکه یا عبور از تونلهای این شهر در روز برای مردان مُحرم، است. نتایج این پژوهش که بهصورت کتابخانهای و نرمافزاری صورت گرفته، حاکی از این است که حکم مزبور، تابع ملاکی است که فقیه، از روایات استنباط میکند. بدینمعنا که اگر فقیه ملاک حرمت را بهره بردن مُحرم از سایه در سیر سفری قرار دهد، تردد در مکه با ماشین مسقف و از تونلها، جایز است؛ اما اگر ملاک حرمت، استفادۀ مرد مُحرم از سایه در مطلق سیر با مرکب باشد، تردد فوق مجاز نیست، اما میتواند پیاده از تونل عبور کند. بهنظر میرسد قرائن موجود در روایات دلالت دارد بر اینکه تنها ملاکِ حرمت، ایجاد سایه در روز توسط مرد مُحرم بر خود است و سیر و توقف، در حکم مسئله دخالتی ندارد. بنابراین برای مُحرم استفاده از سایههای موجود و داخل شدن در خانه و خیمه و تونل و مانند آن بهسبب عدم صدق ایجاد سایه بر خود مجاز است و تردد با وسایل نقلیۀ مسقف در روز در شهر مکه از این جهت که مصداق ایجاد سایه بر خود است، جایز نیست.