اقتصاد سیاسی جهانی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22054/jrgr.2024.75690.1055
چکیده

عطف به تحولات نظام‌بین‌الملل، شناخت و درک رابطه میان اقتصاد سیاسی جهانی و سیاست خارجی اهمیتی مضاعف یافته است. باوجود مطالعات فراوانی که در این زمینه انجام‌شده، اما تبیین این رابطه با توجه به تحولات گسترده حائز اهمیت است. از این منظر، به نظر می­‌رسد آراء کاکس بستر مناسبی را جهت فهم این تحولات و رابطه میان این مقولات در اختیار ما می­گذارد. جستار حاضر این پرسش کلیدی را طرح می‌­کند که اقتصاد سیاسی جهانی چه تأثیری بر کارکرد سیاست خارجی در ج.ا ایران دارد؟ نظر به آراء کاکس، اقتصاد سیاسی جهانی با تأثیر بر نظام اقتصادی و پیکربندی دولت، به سیاست خارجی شکل می‌­دهد. سیاست خارجی از یک­سو در تعامل با ساختارهای اقتصادی-اجتماعی داخلی، و از سوی دیگر در تعامل با نظام جهانی قرار دارد، ازاین‌رو، سیاست خارجی در ج.ا ایران به­‌شدت متأثر از اقتصاد سیاسی جهانی است که یک ساختار تولید جهانی ایجاد نموده است. بنابراین هدف این نوشتار بررسی و تبیین چگونگی تأثیر اقتصاد سیاسی جهانی بر سیاست خارجی ج.ا ایران است، لذا به پژوهشی اکتشافی، مبتنی بر رویکرد روش­‌شناختی انتقادی و راهبرد پس کاوی شکل می‌­دهد. یافته‌­های پژوهش، نشان‌­دهنده اثرگذاری فزاینده اقتصاد سیاسی جهانی بر کنش سیاست خارجی در ج.ا ایران است.