فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از نگاه سنتی ژئوپلیتیک به معنای کسب قدرت است و با مفاهیمی همچون رقابت، منازعه و جنگ همراه است. در این رویکرد صلح یک پدیده ناهنجار تلقی می‌شود. اما در ژئوپلیتیک نوین مفاهیمی بررسی می‌گردند که در آن‌ها، صلح پدیده‌ای انگاشته می‌شود که تعارض منافع برای ایجاد قدرت و امنیت کشورها ایجاد نمی‌کند. علاوه بر آن می‌تواند همگرایی را میان بازیگران بین‌المللی فراهم کند. ژئوپلیتیک صلح مفهوم نوینی است که سال‌های اخیر در چارچوب ژئوپلیتیک نوین بررسی‌شده است؛ اما از آن یک تعریف جامع‌ومانع نشده و این پژوهش قصد دارد با بررسی هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی ژئوپلیتیک صلح، به تعریف مناسبی از این واژه دست پیدا کند. سؤال اصلی پژوهش این است که «ژئوپلیتیک صلح چیست». روش پژوهش حاضر کیفی و ازنظر رویکرد توصیفی-تحلیلی و گردآوری منابع اسنادی-کتابخانه‌ای است و از کتب، مقالات علمی و منابع اینترنتی استفاده‌شده است. به‌طورکلی پژوهش حاضر ناظر بر رویکرد ژئوپلیتیک انسان‌گرا انجام‌شده است. نتایج حاصل از این پژوهش، ژئوپلیتیک صلح را، نوعی از صلح تمام‌عیار و مثبت می‌داند که اختلافات و مناقشات ژئوپلیتیکی و جغرافیای سیاسی در آن وجود ندارد و ابعاد ژئوپلیتیک صلح را از مراتب فرو ملی تا جهانی می‌انگارد. تا زمانی که مقیاس‌های کوچک‌تر به صلح دست نیابند، در مقیاس بعدی، امکان ایجاد صلح میسر نخواهد بود. مؤلفه‌های ژئوپلیتیک صلح شامل تأمین نیازهای اساسی، عدم احساس تهدید فردی، فقدان تهدید خارجی برای یک ملت، حفظ تمامیت ارضی، پاسخگویی حاکمان، وابستگی دولت به مردم، وجود دموکراسی، ارتقای منابع حیاتی، بقای سیستم اجتماعی، قرارداد اجتماعی، وجود عدالت، گردش قدرت، وجود رسانه‌های آزاد، حفظ کرامت انسانی، عدم فساد، عدم نژادپرستی و حقوق شهروندی است.