تأثیر بحران «کرونا» بر مفهوم‌سازی «امنیت» در روابط بین‌الملل

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبای، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22054/jrgr.2023.59953.1012
چکیده

در طول تاریخ برخی بیماری‌ها به دلیل میزان شیوع بالا و تلفات انسانی، همواره موضوعی سیاسی و امنیتی برای دولت‌ها به شمار آمده است. همان‌طور که ویروس کووید 19 به دلیل پویایی در انتقال و ناشناختگی در مدت زمانی کوتاه تبدیل به بحرانی جهانی شد، بحرانی که ساختارهای اقتصادی جهان را به چالش کشید و مشکلات امنیتی را در سطح روابط بین کشورها به وجود آورد. لذا در تحقیق حاضر، با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و بر مبنای نظریه‌ مکتب کپنهاگ و به‌طور مشخص مبحث امنیتی سازی، در پی پاسخ به این سؤال اصلی است که بحران کرونا چه تأثیراتی بر مفهوم سنتی امنیت بین‌الملل گذاشته است و همین‌طور پاسخ به اینکه آیا این تأثیرات موجب به رسمیت شناختن مسائل بهداشتی به‌عنوان تهدیدی غیر سنتی در اولویت‌بندی‌های امنیتی کشورها و سازمان‌های بین‌المللی خواهد شد؟ و پیامدهای این تغییرات چه خواهد بود؟ فرضیه این پژوهش آن است که ظهور بحران اخیر باعث تسریع در تغییر نگاه سنتی به امنیت به‌عنوان عدم رویارویی نظامی میان دولت‌های ملی و زمینه‌ساز تحول در نقش مسائل بهداشتی‌-درمانی بر امینت داخلی و بین‌المللی شده است. از سوی دیگر هرچند گره خوردن حوزه‌های بهداشت و امنیت در زمان شیوع کرونا منجر به بسیج اراده‌ی سیاسی و تخصیص منابع اقتصادی به این موضوع شده و این امر خود می‌تواند گام مثبتی در جهت ارتقا سطح بهداشت باشد، اما تأکید زیاد بر امنیتی کردن مسائل بهداشتی تأثیرات سوئی بر روند دموکراسی داخلی و همکاری‌های بین‌المللی خواهد داشت.