پیشگیری کرامتمدار از جرم در پرتو آموزههای فقه اسلامی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
doi
10.22059/jorr.2020.302730.1008817چکیده
ضرورت مرعی داشتن کرامت انسانی در راهبرد پیشگیری از جرم مستلزم عدم تضییق آزادیهای افراد به بهانۀ پیشگیری از جرم است، این مهم، از یک سو در توسعۀ فضای آزاد و کاهش فضاهای کنترلشده و از سوی دیگر، در شکلگیری راهبرد سنجیدۀ دولتهای ملتزم به کرامت انسانی در قالب تدابیر اجتماعی، جهت پیشگیری از جرم نمایان میشود. در این میان ضابطهمند شدن پیشگیری از جرم که غرض از آن رعایت حقوق و آزادیهای فردی و تعیین حدود و ثغور اجرای راهبردهای کنشی پیشگیرانه است، همواره در آموزههای اسلامی تحت عناوینی همچون حمایت از حریم خصوصی، کرامت و آزادی انسان مورد تأکید و تصریح قرار گرفته است؛ شاخصهای که در بسیاری از کشورهای غربی رنگ باخته و تبعات ناشی از استمرار این چالش را برای شهروندان این کشورها بیش از پیش متبلور ساخته است. بر این اساس آموزههای فقه اسلامی سرشار از تعالیمی است که بر تدابیر پیشگیریِ کنشی با رعایت کرامت انسانی تأکید ورزیده و عقوبتهایی را برای ناقضان آن بیان کرده است. هدف از این نوشتار تبیین پیشگیری کرامتمدار از جرم در پرتو آموزههای فقه اسلامی و منابع شرعی با تشریح جنبهها و جلوههای آن است.