بررسی اثرات تغییر اقلیم بر فراسنجه‌های اقلیمی حوضه‌ی آبخیز تویسرکان به کمک الگوهای گردش عمومی جو

نویسندگان

1 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 مرکز ملی باروری ابرها(موسسه تحقیقات آب ایران)

3 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار دانشگاه تهران پردیس ابوریحان

5 استادیار هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
چکیده

تغییر اقلیم تأثیر زیادی بر تمامی ابعاد زندگی بشر گذاشته است. از جمله تاثیرات محسوسی که تغییر اقلیم داشته است، کاهش منابع آب سطحی و زیرزمینی کشور بوده که دستخوش تغییراتی زیادی شده است. تغییرات اقلیمی بر میزان، زمان و نوع بارش، تأثیر در کیفیت آب، باعث افزایش خشکسالی، افزایش تقاضا برای آب، تغییر در نوع مدیریت منابع آب و همچنین افزایش سطح آب دریاها و مشکلات ناشی از آن می­شود. تغییر اقلیم بر دامنه‌ی تغییرات دمایی نیز تاثیرات زیادی داشته است به طوری‌که بر مقادیر حد نهایی دمای کمینه و بیشنه موثر بوده، و دامنه‌ی تغییرات دمایی را تحت تاثیر قرار داده است، بنابراین هدف از تحقیق حاضر بررسی آثار تغییر اقلیم بر بارش، دمای کمینه و بیشنه حوضه‌ی آبخیز تویسرکان در استان همدان به کمک 15 الگوی گردش عمومی جو تحت دو نمایشنامه‌ی A1B و B1  در دوره‌ی 2039-2011 است. به این منظور با استفاده از توزیع آماری بتا تغییرات بارش، دمای کمینه و بیشینه استخراج شده از  15 الگوی گردش عمومی جو، در احتمال وقوع 20، 50 و 80 درصد محاسبه گردید. نتایج نشان دادند که از احتمال وقوع 20 به 80 درصد تحت هر دو نمایشنامه‌ی A1B و B1 دمای کمینه و بیشینه در حال افزایش و بارش در حال کاهش است. دمای کمینه و بیشینه تحت نمایشنامه‌ی A1B بیشتر از نمایشنامه‌ی B1 افزایش یافته، و بارش تحت تاثیر نمایشنامه‌ی B1 نسبت به نمایشنامه‌یA1B  بیشتر کاهش یافته است. در نهایت، نتایج نشان دادند که بارش 19 تا 22% کاهش و دمای کمینه 13 تا 20% و دمای بیشینه 2/4 تا 6/4 درصد نسبت به دوره‌ی پایه تا سال 2039، در حوضه‌ی آبخیز تویسرکان افزایش خواهد یافت.