الگوهای همکاری و تعارض در روابط ایران و عربستان و تاثیر آن بر نظم منطقهای خاورمیانه2023-1979
نویسندگان
1 استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22054/jrgr.2023.66494.1043چکیده
چرایی و چگونگی حاکم شدن گونه خاصی از نظم در یک سیستم منطقهای و شناسایی متغیرهای موثر در این فرآیند از جمله پرسشهای مهم مطالعات امنیتی است. در بسیاری از متون کلاسیک روابط بینالملل، نظم و امنیت منطقهای ذیل روابط قدرت های بزرگ تعریف شدهاند. پژوهش حاضر اما سطح تحلیل منطقهای را در بررسی پرسمان امنیت منطقهای حائز اهمیت دانسته و بر این دیدگاه استوار است که نظم منطقهای در کنار تاثیرپذیری از نقش آفرینی قدرتهای بزرگ مبتنی بر کنش بازیگرانی در سطح منطقه است که اهداف امنیتی خود را بر اساس روندهایی از ثبات و همکاری یا ناامنی و تعارض تعریف میکنند. در این راستا هدف اصلی پژوهش تبیین الگوهای نظم منطقهای با تمرکز بر الگوهای تعارض و همکاری ایران و عربستان به عنوان دو بازیگر اصلی محیط امنیتی خاورمیانه است. پرسش اصلی این است که رقابتهای منطقهای ایران و عربستان چه تاثیری بر الگوهای نظم منطقهای داشته و آینده آن متاثر از رقابت دو کشور چگونه است؟ فرضیهای که در پاسخ به این پرسش مطرح میشود پویشهای منطقهای و مناسبات امنیتی متقابل ایران و عربستان را عاملی مهم در شکلگیری و تحول نظم منطقهای دانسته و معتقد است مناسبات امنیتی دو کشور متغیری تعیین کننده در آینده نظم منطقهای است. روش انجام پژوهش تحلیل کیفی با بهرمندی از روش ردیابی فرآیند است. متغیر وابسته پژوهش نظم منطقهای و متغیر مستقل الگوهای تعارض و همکاری ایران و عربستان در دورههای تاریخی مشخص است.