لوازم «محرومیّت زدایی عادلانه» در تفکر سیاسیِ آیت الله خامنه ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه شاهد

2 عضو هیات علمی دانشگاه شاهد

doi
20.1001.1.23222573.1400.10.3.13.7
چکیده

سؤال اصلی مقاله آن است که لوازم «محرومیت زدایی عادلانه» در اندیشه و عمل سیاسی آیت الله خامنه ای (مدّظلّه)چیست؟ برای پاسخ به این پرسش، تحقیق حاضر با روش تحلیل اسنادی انجام و از فیش برداری به عنوان ابزار استفاده شده است. یافته های تحقیق موید آن است که در دیدگاه آیت الله خامنه‌ای (مدّظلّه) مسئله محرومیت با فقدان عدالت اجتماعی در جامعه ارتباط تنگاتنگی دارد. از اینرو لازمه «محرومیت زدایی» استقرار عدالت اجتماعی است. در دیدگاه آیت الله خامنه‌ای محرومیت محصول نظام‌های غیراسلامی است و چنانچه عملکرد کارگزاران دولت اسلامی در معنای حقیقی، «اسلامی» باشد می‌تواند به رفع محرومیتِ ناشی از عملکرد دولت‌های غیر اسلامی، منتهی گردد. با این حال، نقشه اجرای عدالت اجتماعی در تفکر اسلامی، اصول راهنمایی دارد که حداقل در محورهای چندگانه «اولویت داشتن محرومین»، «ضرورت فرصت برابر»، «اصلاح ساختارها و رویه‌های ظالمانه» و «اهتمام مضاعف به افراد کم توان و ناتوان» با دیدگاه‌های جهانی همخوانی دارد. اگر چه می توانند این اصول راهنما در مقام تفسیر و عمل، به سبک و سیاق‌های مختلفی ناظر بر زیست‌بوم‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی عملیاتی شوند.