پهنه‌بندی کیفی آب رودخانه ماشلک اطراف محل دفن پسماند با استفاده از شاخص کیفیت آب‌های سطحی و سامانه اطلاعات جغرافیایی

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی، مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران شمال

2 گروه برنامه ریزی، مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

3 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
چکیده

رودخانه ماشلک یکی از مهم‌ترین رودخانه‌های منتهی به دریای خزر است. هدف از این مطالعه پهنه‌بندی کیفی آب‌های سطحی (رودخانه ماشلک اطراف محل دفن پسماند با استفاده از شاخص کیفیت آب‌های سطحی ایران (IRWQIsc) و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) بوده است. در این مطالعه مقطعی، پارامترهای کیفی موردنیاز برای محاسبه شاخص کیفی IRWQIsc شامل هدایت الکتریکی، pH، درصد اکسیژن اشباع، سختی کل، کدورت، اکسیژن موردنیاز شیمیایی، اکسیژن خواهی بیوشیمیایی، نیترات، فسفات، آمونیاک، کلی فرم مدفوعی انتخابی به مدت شش ماه در فصل زمستان و تابستان (سال 1401) با استفاده از روش استاندارد اندازه‌گیری شدند. با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، شاخص کیفیت آب‌های سطحی برای ایستگاه‌های 2 و 3 در فصل تابستان به‌ترتیب 29 و 09/21 و در ایستگاه 3 فصل زمستان با 82/21 در طبقه توصیفی بد و در ایستگاه‌های 1 در فصل زمستان با 18/55 و فصل تابستان با 45/48 در طبقه توصیفی متوسط قرار گرفتند. از بالادست رودخانه به سمت پایین‌دست عدد شاخص در هر دو فصل روند نزولی داشتند و شرایط کیفی رودخانه کاهش یافته بود. بر اساس نتایج یادشده به‌کارگیری شاخص IRWQIsc و سامانه اطلاعات جغرافیایی امکان نظارت و مدیریت منابع آلوده‌کننده آب رودخانه توسط ارگان‌های ذی‌ربط (نظارت دقیق‌تر بر روند فعالیت‌های صنایع و مراکز خدماتی پیرامون رودخانه ماشلک توسط اداره کل محیط‌زیست استان و...) فراهم می‌آورد.