واکاوی فقهی توقف در مشعرالحرام

نویسندگان

1 استاد، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه جامع علمی کاربردی، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jorr.2020.293329.1008662
چکیده

در تحقیق حاضر حکم توقف در سرزمین مشعرالحرام بعد از نیمه‌شب عید قربان تا قبل از طلوع فجر شده است. جست‌وجو در کلمات فقها بیانگر این است که حکم مزبور مورد اختلاف است. عبارات بیشتر فقها در وجوب مبیت در مشعرالحرام ظهور دارد، اما برخی فقهای متأخر و معاصر، سپری کردن شب و ماندن قبل از طلوع فجر در مشعر را واجب ندانسته و برخی نیز در این باره، حکم به احتیاط کرده‌اند؛ برای اثبات وجوب مبیت در مشعرالحرام به سیرۀ پیامبر اکرم(ص) و معصومین(ع) و روایاتی که برای زنان، کوچ زودتر از موعد به‌منا را مجاز شمرده استناد صورت گرفته است، اما قائلان به عدم وجوب معتقدند ادلۀ فقها برای اثبات وجوب مبیت در این بازۀ زمانی در سرزمین مشعرالحرام کافی نیست، زیرا سیره، به‌خودی‌خود بر وجوب دلالت ندارد و اعم از وجوب است و جواز حرکت به سمت منا زودتر از موعد نیز می‌تواند به‌دلیل تسهیل در امر انجام مناسک نسبت به معذوران صورت گرفته باشد، بدون اینکه بر وجوب توقف شبانه برای عموم حج‌گزاران دلالت داشته باشد. نتایج این پژوهش که به‌صورت اسنادی و کتابخانه‌ای و با تحلیل ادله صورت گرفته، حاکی از این است که ادلۀ موجود، نظریۀ وجوب مبیت را پشتیبانی نمی‌کند و قول قائلان به عدم وجوب به صواب نزدیک‌تر است.

کلیدواژه‌ها