نقش سیاست اقتصادی در رقابتهای سیاسی و نظامی میان ایلخانان و ممالیک

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه تاریخ،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد ابهر، ایران،

3 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد ابهر، ایران.

doi
10.30465/ehs.2026.53224.2069
چکیده

سیاست‌ اقتصادی در قرون میانه وسیله‌ای برای تأمین نیازهای داخلی و جهت گیری خارجی حکومت‌هابه شمار می آمدند.از این رو،عاملی برای رقابت و تعارض میان دو حاکمیت ایلخانان و ممالیک در سده‌های هفتم و هشتم ه.ق گردیدرقابتی که ابعاد آن از میدان نبرد نظامی فراتر رفته و عرصه‌های اقتصادی و تجاری را دربر گرفت. این پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی‌ـ‌تحلیلی به مقایسه نقش‌ اقتصاد در سیاست خارجی این دو حکومت می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که سیاست‌های اقتصادی ایلخانان و ممالیک چگونه و از طریق چه سازوکارهایی به عامل مؤثر سیاست خارجی در رقابت میان این دو حکومت تبدیل شدند؟ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد: سیاست‌های اقتصادی، از جمله مدیریت و تسلط بر راه‌های تجاری زمینی و دریایی، تحریم‌های اقتصادی، اتحادتجاری با قدرت‌های خارجی، مهم‌ترین عامل در شکل‌دهی به سیاست خارجی ایلخانان و ممالیک بوده است.این سیاست‌ در جهت تقویت توان نظامی و سیاسی به‌کار گرفته شد و به‌عنوان جایگزینی برای رویارویی‌های نظامی گردید.