بررسی عددی الگو و مشخصات آبی جریان بر روی سرریز همگرا دارای پرتابه جامی شکل(مطالعه نمونه ای: سرریز سد گاوشان)

نویسندگان

1 استادیار گروه عمران آب و سازه هیدرولیکی، دانشکده ی فنی و مهندسی دانشگاه ارومیه،

2 دانشجوی دکتری عمران آب و سازه هیدرولیکی، دانشکده ی فنی و مهندسی دانشگاه ارومیه،

3 فارغ التحصیل گروه عمران آب و سازه هیدرولیکی، دانشکده ی فنی و مهندسی دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

سرریز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازه‌های هیدرولیکی وابسته سدها، جریان سیلاب ورودی به مخزن سد را در مواقع تکمیل ظرفیت آن، با ایمنی کافی به پایین‌دست انتقال می‌دهد. برای کاهش هزینه‌های ساخت سرریزهای نسبتاً طولانی و همچنین عوامل توپوگرافیکی، دیواره‌ها را بخصوص در تنداب‌ها به‌صورت همگرا اجرا می‌کنند. در این تحقیق با استفاده از نرم‌افزار Flow-3D و مدل آشفتگی ، به شبیه‌سازی جریان بر روی سرریز سد گاوشان شامل کانال تقرب، تاج اوجی، شوت تنگ شونده و پرتابه جامی شکل پرداخته‌شده و مشخصه‌های هیدرولیکی جریان مانند نحوه توزیع سرعت، فشار و تغییرات عمق جریان در سرریز موردبررسی قرارگرفته است. با مقایسه نتایج مدل عددی جریان با نتایج آزمایشگاهی مشاهده شد که تفاوت چندانی مابین آن‌ها وجود ندارد. تغییرات سرعت جریان بر روی انحنای تاج سرریز افزایش سریع و ناگهانی داشته و در طول تنداب این روند افزایشی دنبال می‌شود تا جایی که بیشترین میزان سرعت در انتهای تنداب (ابتدای پرتابه جامی شکل)، در دبی 1350 مترمکعب بر ثانیه معادل 30 متر بر ثانیه می-باشد. زاویه همگرایی 2/07 درجه دیواره‌های تنداب زاویه همگرایی بهینه برای ممانعت از تشکیل امواج عرضی و عدم نیاز به افزایش ارتفاع دیواره‌های سرریز همگراست.