تاثیر مناطق همگن هیدرو-اقلیمی بر تعیین بهترین توزیع احتمالاتی برای بارشهای حداکثر روزانه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان.
2 دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه یزد
3 دانشیار، گروه آمار، دانشگاه یزد
doi
چکیده
انتخاب و استفاده مناسب از روشها و تکنیکهای علم آمار و احتمالات برای پیشبینی یک متغیر با دوره بازگشت معین دارای اهمیت بسیاری است. بارش حداکثر روزانه، از مهمترین متغیرهای هیدرولوژیکی است که نقش اساسی در حجم و بزرگی سیلاب دارد. بنابراین پیشبینی دقیقتر آن میتواند به برنامهریزی بهتر در کنترل سیل و مدیریت منابع آب کمک نماید. هدف از این مطالعه تعیین بهترین توزیعهای احتمالاتی برای بارش حداکثر 24 ساعته در کل ایران و مناطق همگن هیدرواقلیمی است. بدین منظور از دادههای 46 ایستگاه سینوپتیک و 4 ایستگاه کلیماتولوژی استفاده شد. پس از کنترل آمار، با استفاده از نرم افزار ایزی فیت توزیعهای مختلف بر دادهها برازش و مناسبترین توزیعها بر اساس آزمون کولموگروف_اسمیرنوف شناسایی شد. با استفاده از تکنیک تحلیل خوشهای بر اساس روش Ward، و با استفاده از شش پارامتر ارتفاع از سطح دریا، متوسط حداکثر بارش 24 ساعته، متوسط بارش سالانه، متوسط بارش زمستانه، متوسط بارش بهاره و متوسط بارش پاییزه، مناطق همگن هیدرواقلیمی مشخص و فراوانی توزیعها در کل کشور و در گروههای همگن هیدرولوژیکی تعیین و مقایسه گردید. نتایج نشان داد توزیع ویکبای مناسبترین توزیع احتمالاتی برای برآورد حداکثر بارش 24 ساعته در کل کشور و در چهار منطقه همگن هیدرواقلیمی است. همچنین بدون در نظر گرفتن توزیع احتمالاتی ویکبای، نوع توزیعهای احتمالاتی برای مناطق مختلف همگن اقلیمی متفاوت از یکدیگر بود.