فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در فقه و حقوق اسلامی قسامه به‌عنوان یکی از ادلۀ اثبات دعوا، در جنایاتی مانند قتل، جرح و قطع عضو بیان شده است. در ابتدا به‌نظر می‌رسد با توجه به مجموعه احادیث و همچنین صبغۀ تاریخی در خصوص قسامه که شبهه و انکار هر فقیه و حقوقدان در این تأسیس فقهی، که قسامه دلیل اثبات است، بی‌مورد ‌باشد. ازاین‌رو هدف از این پژوهش بررسی این شبهه است که چرا ائمه(ع) ضمن تأکید شدید بر تثبیت قسامه و بیان ماهیت خلاف قاعده بودن آن و احتمال تأسیسی بودن قسامه به‌عنوان دلیل شرعی، قسامه را منحصر به موارد خاص دانسته‌اند. مضافاً در این پژوهش بررسی ادلۀ مستندات قسامه و واکاوی احتمال دلیل نفی بودن آن و نیز تدقین بیشتر در احادیث وارده مورد مطالعه است. علاوه‌بر این موارد شایان ذکر است که در این پژوهش شرایط لوث و تعداد قسم‌های لازم در قتل، قطع و جرح بررسی نشده است. نتیجۀ پژوهش بیانگر این است که قسامه دلیل اثبات نیست و در این ‌باره مشکلات و شبهات پیش روی اجرای قسامه شرح شد. ازاین‌رو پیشنهاد می‌شود که قانونگذار در این خصوص تدقیق و بررسی لازم را به‌عمل آورد و در قانون مجازات اسلامی تغییرات لازم را اعمال کند.