فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال ­های اخیر عمومی­ سازی علم یا ترویج علم در کشور ایران اهمیت زیادی یافته است. علاوه بر دانشگاه ­ها و مراکز علمی، بسیاری دیگر از نهادهای دولتی و غیردولتی هم به موضوع ترویج علم پرداخته ­اند. با وجود این، هنوز تعریفی مشخص و مورد تأیید همگان در خصوص ترویج علم وجود ندارد. هدف این مطالعه طراحی الگوی ترویج علم در ایران بود. در این پژوهش از روش کیفی با رویکرد داده ­بنیاد استفاده  شد. شرکت­­کنندگان در پژوهش با روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند که افراد متخصص (اعضای هیئت علمی، استادان، نمایندگان وزارتخانه‌ها، رؤسا و مدیران مؤسسه ­های علمی/ پژوهشی و ...) بودند و در پنج گروه­ کانونی متشکل از ده نفر شرکت کردند. سؤال­ های مصاحبه بر مبنای عوامل متعددی که منتج به طراحی الگو شود، تدوین شد. با توجه به روش اتخاذ شده و اطلاعات استخراج شده­، درمجموع، 129 کد مفهومی اولیه از تحلیل متنی مصاحبه‌ها استخراج شد. کدهای خام استخراجی به ­دلیل فراوانی و تعداد زیاد به 61 کد ثانویه و در ادامه کدهای ثانویه به 12 کد مفهومی تبدیل شدند. با توجه به کدهای مفهومی، مقولات (6 طبقه فرعی) و 6 طبقه اصلی استخراج شد. بر اساس الگوی تدوین شده، تعریف مشترک از ترویج علم­، عوامل مؤثر بر ترویج علم و همچنین اثرهای ترویج علم در جامعه مشخص شد. علاوه بر آن، نقش راهبردهای ترویج علم در ایجاد پیامدهای مثبت ناشی از ترویج علم تبیین شد.