تحلیل فعالیتهای اقتصادی یهودیان کردستان از مشروطه تا پایان رضاشاه
نویسندگان
1 گروه تاریخ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 گروه تاریخ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
3 گروه تاریخ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
doi
10.30465/ehs.2025.52805.2062چکیده
کردستان همواره در طول تاریخ محل همزیستی و تعامل اقوام و ادیان و مذاهب گوناگون بوده است. یهودیان، هرچند بخش کوچکی از جمعیت منطقه را تشکیل میدادند، نقش مهمی در تحولات اجتماعی و اقتصادی آن ایفا کردند. بهبود شرایط اجتماعی و وضعیت حقوقی آنان امکان مشارکت گستردهتر در تجارت، بازرگانی و شبکههای اقتصادی منطقهای را فراهم ساخت، هرچند فعالیتهایشان همواره تحت تأثیر روابط با حکومت مرکزی، تعامل با دولتهای خارجی و روابط با اکثریت مسلمان منطقه قرار داشت. این پژوهش با بهرهگیری از منابع آرشیوی و دادههای تاریخی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی، به بررسی فعالیتهای اقتصادی یهودیان کردستان از انقلاب مشروطه تا پایان دوره رضاشاه میپردازد و عوامل موفقیت یا محدودیتهای آنان را تحلیل میکند. یافتهها نشان میدهد که یهودیان کردستان توانستند جایگاه مستحکمی در اقتصاد منطقه ایجاد کنند و بهعنوان بازرگانان فعال در شبکههای تجاری میان ایران، عثمانی و بینالنهرین نقش برجستهای ایفا نمودند. انتخاب حرفههایی با حساسیت اجتماعی کمتر، توانایی مدیریت محدودیتهای ساختاری و بهرهگیری از فرصتهای نوظهور، از مهمترین عوامل موفقیت اقتصادی آنان بوده است.